medit 22

Με την τεχνική του διαλογισμού, ο άνθρωπος ανοίγει διάπλατα τη θύρα της ψυχής του και καλεί (!!!) μια «άγνωστη» οντότητα  -η οποία τον έχουν πείσει ότι είναι ο «ανώτερος εαυτός» του- να κατοικήσει μέσα του για πάντα και να τον οδηγήσει στην…θέωση

Δ Ι Α Λ Ο Γ Ι Σ Μ Ο Σ :

 Η ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΟΝ «ΑΝΩΤΕΡΟ ΕΑΥΤΟ» ΜΑΣ.

ΤΙ Ή ΚΑΛΥΤΕΡΑ, ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ

Ο «ΑΝΩΤΕΡΟΣ ΕΑΥΤΟΣ» ΜΑΣ;

«Μάθε τον εαυτό σου, το τί θα κάνεις, πού μπορείς να φθάσεις, ποιές είναι οι ικανότητές σου. Υπάρχει μιά μυστικιστική γνώση ότι υφίσταται ένα χάσμα μεταξύ τής ύπαρξης αυτού του κόσμου και ενός υψηλότερου πεδίου ύπαρξης. Πολλοί άνθρωποι, προσπαθώντας να περάσουν το χάσμα, έπεσαν στην άβυσσο. Εμείς κτίσαμε τη γέφυρα που ενώνει αυτά τα δύο επίπεδα» 

(L.R. Hubbard, 1965 LRH, USA 5858)

   Κάποιοι ίσως απορήσουν για τη σχέση του ιδρυτή της σαηεντολογίας Ρον Χάμπαρντ με τον τίτλο του άρθρου ο οποίος παραπέμπει σε θεοσοφικές έννοιες, όμως τα γεγονότα επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η θεοσοφία, αυτό το αποκρυφιστικό σωτηριολογικό σύστημα ιδεών έχει επηρεάσει πολύ και τη σαηεντολογία όπως και όλες τις ομάδες της λεγομένης Νέας Εποχής. Αν και ιστορικά η θεοσοφία παρουσιάζεται στο προσκήνιο μόλις τον 19ο αιώνα, εντούτοις, βασικές της έννοιες προέρχονται από αρχαιότερα θρησκευτικά συστήματα όπως για παράδειγμα από τον ινδουισμό.  Η θεοσοφία ισχυρίζεται πως είναι «η στορ­γική μητέρα πάσης θρησκείας» και μπορεί να ερευνή­σει τις θεμελιώδεις αλήθειες που αποτελούν τις βάσεις κάθε θρησκείας, εν γένει όμως κηρύττει την ινδουιστική Τριάδα, που αποτελεί εκδήλωση της μιας Αρχής και είναι τρεις όψεις της μιας πραγματικότητας και η οποία στην αρχή εκδηλώνεται σαν διά­νοια (Βράχμα), κατόπιν σαν «συντηρητής» (Βίσνου) και τέλος σαν «Μακαριστής» (Ananda) ή σαν Ύπαρξη-Σοφία-Μακαριότης (Sat Chit Ananda) και Πατέρας, Υιός, Άγιο Πνεύμα! (Besant, Η απόκρυφη ζωή του ανθρώπου, σ. 13-14).1

Πολλές ομάδες της Νέας Εποχής (Ν.Ε) χρησιμοποιούν τον διαλογισμό διότι: «Ο διαλογισμός αποτελεί μια φυσική μέθοδο και μια  επιστήμη του νοητικού χώρου η οποία παρέχει μια βαθιά νοητική και φυσική ξεκούραση … ξεκουράζει το σώμα, διαλύει το στρες την ένταση και την κούραση. Αναζωογονεί νου και σώμα …μας φέρνει σε επαφή με εκείνη την ανεξάντλητη πηγή ενέργειας, δημιουργικότητας και ευφυΐας που βρίσκονται βαθιά  μέσα στο Είναι μας… Αυξάνει τον αυτοέλεγχο…αυξάνει την αντιληπτική μας ικανότητα…Βελτιώνει τη μνήμη και τη μαθησιακή μας ικανότητα…η δραστηριότητα του εγκεφάλου γίνεται πιο ολοκληρωμένη και πιο συνεκτική, η ροή του αίματος στον εγκέφαλο αυξάνεται, η αναπνοή και οι παλμοί της καρδιάς επιβραδύνονται…βελτιώνει τη νοητική απόδοση, έχουμε ξεκάθαρη σκέψη, αυξάνεται θεαματικά η ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, αυξάνεται θεαματικά η λήψη αποφάσεων…μειώνεται η εγκληματικότητα, αυξάνεται η αντοχή μας μεγαλώνει η ηρεμία και προάγεται η ειρήνη».2

Αν αυτά –σύμφωνα με τους οπαδούς του- είναι τα αποτελέσματα του διαλογισμού, η βασική του χρησιμότητα είναι η σύνδεση με τον «Ανώτερο εαυτό»: «Οι άνθρωποι έχουν βρει μέθοδο με την οποία απελευθερώνουν τις ενέργειες που προσκολλούνται στο πνεύμα και έτσι μπορούν σιγά σιγά να επαναφέρουν την πνευματική λειτουργία τους από το Εγώ στον Ανώτερο Εαυτό. Αυτή η μέθοδος εφευρέθηκε ή μεταδόθηκε από φωτισμένους ανθρώπους στην ανατολή και ονομάζεται διαλογισμός».3

Στο βιβλίο της Έλενας Π. Μπλαβάτσκυ «Το Κλειδί της Θεοσοφίας», σελ. 158-162, διαβάζουμε:

«Η λειτουργία της μετενσάρκωσης δεν περιγράφεται λοιπόν με αυστηρή ακρίβεια, όταν μιλάμε για διαδοχική ύπαρξη στο φυσικό και πνευματικό πεδίο και περιγράφουμε την ψυχή σαν μια πλήρη οντότητα, που περνάει από ένα είδος ύπαρξης σε ένα άλλο. Θα ήταν πιο ορθό να πούμε ότι η ενσάρκωση στο φυσικό πεδίο γίνεται σαν μια προβολή, μια εκπόρευση της ψυχής. Σε όλο αυτό το διάστημα η πνευματική περιοχή μένει πάντα η πραγματική κατοικία της ψυχής που δεν την εγκαταλείπει ποτέ ολωσδιόλου. Θα μπορούσαμε να ονομάσουμε "Ανώτερο Εαυτό", αυτό το μη υλοποιήσιμο τμήμα της ψυχής που κατοικεί μόνιμα στο πνευματικό πεδίο».4

Σύμφωνα με την Μπλαβάτσκυ λοιπόν ο «Ανώτερος εαυτός» μας «κατοικεί μόνιμα στο πνευματικό πεδίο» και προβολή αυτού είναι το σώμα μας στη Γη. Αυτός όμως ο «ανώτερος εαυτός» τι είναι; Είμαστε εμείς ή κάποιος άλλος; Σε τηλεοπτική συνέντευξη συγγραφέα που ασχολείται με θέματα εσωτερισμού απομαγνητοφωνήσαμε τα εξής:

«-Είναι ο ανώτερός μας εαυτός, είναι σε ένα παράλληλο κόσμο με εμάς και η διαφορά μας είναι στους κραδασμούς. Το ανώτερο τμήμα της ψυχής μας είναι συντονισμένο σε ένα επίπεδο υψηλότερων κραδασμών ενώ εμείς είμαστε συντονισμένοι σε ένα επίπεδο χαμηλότερων κραδασμών. Εμείς πρέπει να ανεβάσουμε τους κραδασμούς μας για να φτάσουμε εκεί.

- Κάθε άνθρωπος έχει τη δική του αδελφή ψυχή ;

- Βεβαίως.

- Είναι μία μόνο;

- Αυτά τα δύο κομμάτια θα γίνουν ένα.

- Άρα, είμαστε ένα κομμάτι εμείς και ένα κομμάτι η αδελφή ψυχή μας…»5

Σε άλλη ιστοσελίδα του χώρου οι τυχόν ερμηνευτικές ασάφειες αποσαφηνίζονται σημαντικά: «Είναι οντότητες υπαρκτές που ζουν σε πλανήτες της πέμπτης διάστασης. Εμείς είμαστε ψυχικές προεκτάσεις τους…Οι Ανώτεροι Εαυτοί γεννιούνται από την ένωση της πνευματικής και ψυχικής ενέργειας του Θεού και είναι κατ’ εικόνα και κατ’ ομοίωσή του…Μετά το διαχωρισμό τους από την ψυχή (πτώση), παραμένουν στην πέμπτη διάσταση και από εκεί, παρακολουθούν την πορεία της ψυχικής τους προβολής. Η προσπάθεια τους έγκειται στο να μπορέσουν να αφυπνίσουν και να έλξουν την ψυχή τους, ώστε να ξεκινήσει η διαδικασία σύνδεσης και επαναφοράς της στην πατρίδα της, την πέμπτη διάσταση».6

   Η οντότητα αυτή ο «ανώτερος εαυτός» μας,  δεν είναι άγγελος:

«- Πώς δημιουργούνται οι Ανώτεροι Αγγελικοί Εαυτοί και πώς οι Άγγελοι;
Οι Άγγελοι: Είναι όντα διακονίας, δεν έχουν φύλο και δεν ενσαρκώνονται στα Υλικά  Πεδία. Έχουν μία ροπή προς το καλό, ακολουθούν τους θεϊκούς νόμους και καταχωρούνται στα Πνευματικά Πεδία, όπου εξελίσσονται και εκείνοι σύμφωνα με τις δικές τους Ιεραρχίες. Οι Άγγελοι από την φύση τους, δεν έχουν ελεύθερη επιλογή και δεν έχουν βιώσει τις ανθρώπινες ιδιότητες.
Οι Ανώτεροι Αγγελικοί Εαυτοί: Γεννιούνται από την ένωση ψυχής και πνευματικής ουσίας του Θεού. Είναι κατ' εικόνα και ομοίωση του Θεού. Είναι τα Ανώτερα Αγγελικά πνευματικά μας κομμάτια, έχουν ελεύθερη Βούληση και είναι σαν μικροί θεοί. Καταχωρούνται στην 5η Διάσταση και από εκεί στέλνουν τις ψυχικές τους προβολές (εμάς) ώστε μέσα από την Γνώση θετικού και μη θετικού, να αφομοιώσουν εμπειρίες Γνώσης ώστε κάποια στιγμή οι ψυχές αυτές να είναι έτοιμες για την ένωση με τον Ανώτερο Άγγελο
».7

Αλλού διαβάζουμε: «Οι Ανώτεροι Εαυτοί είναι το ανώτερο πνευματικό κομμάτι των ανθρώπων και κατοικούν στους πλανήτες της 5ης διάστασης. Οι άνθρωποι είναι οι ψυχικές τους προβολές, που «έπεσαν» στην 4η διάσταση, στη βαριά ύλη. Η ψυχή, μέσα από μαθήματα και εμπειρίες λειαίνει την κατώτερη προσωπικότητα και τότε οι άνθρωποι «θυμούνται» τον Ανώτερο Εαυτό τους και τον επικαλούνται. Η ένωση της ψυχής με τον Ανώτερο Εαυτό αποτελεί την υψηλότερη μύηση. Με την ένωση, η ψυχή βιώνει τα στάδια της θέωσης και συνειδητοποιεί την προέλευσή της. Όπως το σύμπαν πρέπει να κυβερνάται από το Θεό, έτσι και η ψυχή του ανθρώπου πρέπει να κυβερνάται από το ανώτερο πνεύμα. Ο Ανώτερος Εαυτός πρέπει να κυριαρχεί στο μικρό σύμπαν του ανθρώπου, αλλιώς θα υπάρξει ανισορροπία».8

Αποδείξεις περί της υπάρξεως του «ανώτερου εαυτού» είναι και οι τρόποι που τον αντιλαμβανόμαστε όπως: «Σαν φως σε κάποιο σημείο ξαφνικά-Σαν υπέροχη μυρωδιά-Σαν αύρα οξυγόνου-Σαν απαλό θρόισμα-Σαν φωτεινή παρουσία, που μας καθοδηγεί στα όνειρά μας-Σαν μουσική ή καμπανιστό ήχο-Σαν απαλό άγγιγμα στο μέτωπο, στο μάγουλο ή στο χέρι (από τη δεξιά πλευρά)-Σαν φως στη σκέψη μας-Σαν θαύμα».9

Αυτός ο «Ανώτερος εαυτός»: «…καθοδηγεί τα βήματά μας έτσι ώστε να αναπτύξουμε ένα ανώτερο αστρικό και νοητικό σώμα. Όταν εναποθέτουμε τη ζωή μας στα χέρια του, συμβαίνουν συγκλονιστικά γεγονότα. Τα έχουν βιώσει πλήθος ανθρώπων που συνδέθηκαν με τον Ανώτερο Εαυτό τους. ‘Όλοι βιώνουν την αγάπη, την αρμονία και την αφθονία».10

Πως μπορούμε όμως να «συνδεθούμε» με αυτή την οντότητα; Διαβάζουμε για τα 3 στάδια σύνδεσης:

«1) Οραματισμός: Οραματιζόμαστε ότι ο Αγγελικός μας εαυτός στέκει απέναντι μας.
2) Επίκληση: Εάν γνωρίζουμε το όνομά του, το οποίο είναι ο κωδικός του τον καλούμε. Εάν όχι τον επικαλούμεθα ως Ανώτερο Αγγελικό Εαυτό.
3) Σύνδεση: Οραματιζόμαστε ότι από την καρδιά μας ξεκινά μια ενεργειακή φωτεινή κορδέλα η οποία πηγαίνει στην δική του και επανέρχεται πάλι στην δική μας σε συνεχή ροή.
Κατά την διάρκεια της ένωσης ζητούμε από εκείνον να μας βοηθήσει, και εάν το θελήσουμε να αναλάβει το πλάνο της ζωής μας και να το διαμορφώσει όπως εκείνος γνωρίζει καλύτερα. Τελειώνουμε τον οραματισμό ευχαριστώντας τον
».11

Η «σύνδεση» σκοπό έχει την «ενσωμάτωσή» μας με τον «ανώτερο εαυτό»: «Προχωράμε αργά και ‘μπαίνουμε’ μέσα στο σώμα του Ανώτερου εαυτού μας. Γυρίζουμε έτσι, ώστε το το πρόσωπό του και το δικό μας να είναι από μπροστά σε ευθυγράμμιση. Οραματιζόμαστε ότι είμαστε μαζί με τον Ανώτερο Εαυτό μας σε μια φωτεινή πυραμίδα».12

   Από τα παραπάνω γίνεται σαφές, πάντα σύμφωνα με τη νεοεποχίτικη διδασκαλία, πως ο «Ανώτερος εαυτός» είναι μια προσωπικότητα, μια οντότητα, μια ύπαρξη, εντελώς ξέχωρη από εμάς και τις περισσότερες φορές άγνωστη σε εμάς τους ίδιους.:

«Αν μια μέρα συναντήσετε ένα πανέμορφο χρυσό άγγελο, μια υπέροχη ύπαρξη με εκτυφλωτική λάμψη και ακτινοβόλα ενέργεια, ο οποίος έχει το σχήμα σας και τη μορφή σας, και νιώσετε την αγάπη, τη καλοσύνη, την ευγένεια και τη σοφία του, και ρωτήσετε γεμάτοι έκπληξη και θαυμασμό…
- Ποιος είσαι;
Και πάρετε την απάντηση… -  Εγώ Ειμί! Ο Ανώτερος Αγγελικός σου Εαυτός! Εγώ και συ είμαστε Ένα! Και είμαστε αιώνιοι!
Και σκορπώντας γύρω σας την υπέροχη λάμψη του, κατακλύζοντας σας με τη θεραπευτική του ενέργεια, συνεχίσει…
Εγώ Ειμί η Θεία Παρουσία! Εγώ Ειμί το Ποτάμι που σε ενώνει με τον Ωκεανό! Κάθε φορά που στρέφεσαι μέσα σου και αναζητάς μια λύση, Εγώ Είμαι εκεί! Σε συνοδεύω στο ταξίδι σου και μαζί ανασύρουμε λύσεις και ιδέες για τη γήινη πραγματικότητα σου. Στην ουσία, μαζί δημιουργούμε την πραγματικότητα σου!...»
13

Η επικοινωνία-επαφή με το «ον» αυτό δεν είναι δύσκολη: «Αρκεί να βάλετε στην άκρη όλες τις παλιές και άκαμπτες αντιλήψεις σας, όλα τα «πρέπει» και τους κανόνες που σας έχουν επιβάλλει»14 «Καθίστε σε απόλυτη σιωπή και καλέστε τον…Καλέστε τον με τον όνομά του, τρεις φορές» και απλώς: «Εκφράστε την επιθυμία σας, να επικοινωνήσετε μαζί του. Όπως είπαμε, είναι το Θεϊκό σας κομμάτι, είναι ο σύνδεσμος εκείνος που σας ενώνει με την Ανώτερη Πηγή, την Ανώτερη Διάνοια, το Θεό! Ταυτόχρονα είναι το κομμάτι του Θεού, που βρίσκεται μέσα σας! Γι’ αυτό λέμε ότι ο Θεός, το Πνεύμα βρίσκεται μέσα σας. Κατά μια έννοια, ο Ανώτερος σας Εαυτός, είναι το δικό σας Άγιο Πνεύμα!».15  Το μόνο που χρειάζεται είναι να: «Πείτε απλά: Επικαλούμαι τον Ανώτερο Εαυτό μου».16 Διότι σύμφωνα με τις αρχές-ιδέες της Νέας Εποχής αυτός είναι ο αληθινός σκοπός της ζωής μας: «Να ανακαλύψουμε τον αληθινό, το Θεϊκό Εαυτό μας. Να συνειδητοποιήσουμε τη Θεϊκότητά μας και να βιώσουμε το Θεό που βρίσκεται μέσα μας, και όχι κάπου αλλού!». Πως καταλαβαίνουμε ότι ήρθαμε σε επαφή με τον «ανώτερο εαυτό» μας; «Όταν εκφράσετε την επιθυμία σας να επικοινωνήσετε με τον εσωτερικό σας εαυτό, σύντομα θα λάβετε κάποια σήματα, κάποια μηνύματα, ώστε να καταλάβετε τη σύνδεσή σας μαζί του. Ίσως αισθανθείτε κάτι σαν αεράκι σε  όλο σας το σώμα ή σε ένα συγκεκριμένο σημείο. Μπορεί να αισθανθείτε την ενέργεια του γύρω σας, ακόμα και να τη δείτε σαν κύματα στον αέρα».17  Επειδή «Ο λόγος της δικής του ύπαρξης, είναι να σας προστατεύει και να σας βοηθάει. Θυμηθείτε: θα πρέπει να του δώσετε την άδεια για να το κάνει, θα πρέπει να του το ζητήστε».18

prosefxi 34

ΣΑΝ ΕΠΙΛΟΓΟΣ

«σται γρ καιρς τε τς γιαινούσης διδασκαλίας οκ νέξονται, λλ κατ τς πιθυμίας τς δίας αυτος πισωρεύσουσι διδασκάλους κνηθόμενοι τν κοήν»

(Β΄Τιμ. δ’3)

  Στις νεοεποχίτικες αυτές θεωρίες ο άνθρωπος δεν μπορεί να έχει δική του υπόσταση επειδή είναι μια απλή «αντανάκλαση» και η ολοκλήρωση της «προσωπικότητας» έρχεται μέσω της ένωσης με τον «ανώτερο εαυτό», μια ένωση που οδηγεί στη «θέωση». Ο άνθρωπος με την τεχνική του διαλογισμού καλείται όχι να «χαλαρώσει» όπως προσπαθούν να μας κάνουν να πιστέψουμε, αλλά να ενωθεί με άγνωστες οντότητες οι οποίες τάχα είναι το «έτερό μας ήμισυ» και οι οποίες θα μας ολοκληρώσουν οδηγώντας μας στην πολυπόθητη θέωση, εφόσον φυσικά τις εμπιστευθούμε ολοκληρωτικά και τις καλέσουμε μέσω του διαλογισμού. Μέσω αυτών των επικλήσεων οι οντότητες αυτές κατοικούν μέσα μας (ενσωμάτωση) και μας καθοδηγούν σε όλες τις στιγμές της ζωής μας επειδή κατέχουν την «γνώση» για το τι πρέπει να κάνουν. Η «γνώση» αυτή, είναι η «ταύτιση» με τον «Θεό», η απελευθέρωση από κάθε τι που ανάγεται στη «δυαδικότητα», στη διάκρι­ση ανάμεσα σε πρόσωπα ή και σε πράγματα. Η απώ­λεια κάθε ίχνους προσωπικής, ξεχωριστής ύπαρξης.  Με τη γνώση λοιπόν οδηγείται κανείς στην «επί­γνωση της αλήθειας». Ποια είναι αυτή η «αλήθεια»; Ότι είμαστε ο «Εαυτός», η μόνη πραγματικότητα. Αυτός που έχει τη «γνώση» δεν χρειάζεται τη μορφή του Χριστού ή άλλη μορφή για να συγκεντρώνει τη σκέψη του στο διαλογισμό ή στην «προσευχή». Μπο­ρεί να δει τα πάντα ως «εκδήλωση» του «Παγκόσμιου Πνεύματος», δηλαδή ως τη μόνη «Θεότητα».19

   Αν και ο διαλογισμός παρουσιάζει ένα υπερθρησκειακό προσωπείο, πέρα από δόγματα και ιδέες εντούτοις είναι εμποτισμένος από την Ινδουιστική θρησκευτικότητα και τελετουργία και δεν έχει καμία σχέση με μέθοδο «χαλάρωσης» εφόσον είναι τεχνική επίκλησης αγνώστων οντοτήτων. Ο άνθρωπος που ψάχνει το Θεό μέσα του οδηγείται στην αυτό-θέωση και δεν έχει ανάγκη από προσωπικό σωτήρα. Η θυσία του Γολγοθά τον αφήνει αδιάφορο καθώς έχει ήδη «σωθεί». Με την τεχνική του διαλογισμού, ο άνθρωπος ανοίγει διάπλατα τη θύρα της ψυχής του και καλεί (!!!) μια «άγνωστη» οντότητα -η οποία τον έχουν πείσει ότι είναι ο «ανώτερος εαυτός» του- να κατοικήσει μέσα του για πάντα και να τον οδηγήσει στην…θέωση. Για τον χριστιανό, ο Μόνος που μπορεί να σώσει τον άνθρωπο είναι ο Ιησούς Χριστός ο οποίος διέλυσε το κράτος του θανάτου με τη Σταυρική Του θυσία. Η προσευχή μας ενώνει με Αυτόν που μπορεί αληθινά να μας ξεκουράσει∙ «Δεύτε προς με πάντες οι κοπιώντες και πεφορτισμένοι, καγώ αναπαύσω υμάς. Άρατε τον ζυγόν μου εφ’ υμάς, και ευρήσετε ανάπαυσιν ταίς ψυχαίς υμών - και ίασιν ταίς πληγαίς υμών- ο γάρ ζυγός μου χρηστός – και πταισμάτων μεγάλων ιαματικός – υπάρχει» (πρβλ. Ματθ. ια΄ 28-30).

Κλείνουμε το άρθρο αυτό με τα λόγια του μακαριστού π.Αντωνίου Αλεβιζόπουλου:20

Η ταύτιση ανάμεσα στην ουσία του Θεού και στην ουσία του ανθρώπου, ο απόλυτος μονισμός, δεν αποτελεί λύση στο υπαρξιακό πρόβλημα του ανθρώπου. Αν ο σκοπός της ζωής είναι η εξουδετέρωσή της, με την «επιστροφή» στην «Πηγή» και την «α­πορρόφηση» του ανθρώπου από την ουσία του Θεού, τότε η ζωή δεν έχει δικό της νόημα.

Κατά την χριστιανική θεώρηση ο άνθρωπος δεν είναι «εκδήλωση» της ουσίας του Θεού, αλλά καρπός της βούλησης και της αγάπης του Θεού. Υπάρχει θε­μελιώδης διάκριση ανάμεσα στον Θεό και στον άν­θρωπο, μία ανυπέρβλητη οντολογική άβυσσος χωρί­ζει τον άνθρωπο από τον Θεό. Είναι η διάκριση ανά­μεσα στο κτιστό και στον Άκτιστο, στο δημιούργημα και στον Δημιουργό. Ο Θεός, στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού, διαβαίνει αυτή την οντολογική άβυσσο, προσλαμβάνει τον άνθρωπο «ασυγχύτως, αδιαιρέτως, ατρέπτως, αχωρίστως», και τον κάνει μέτοχο της Θείας ζωής. Η θεία φύση δεν μεταβάλλεται σε ανθρώπινη και η ανθρώπινη φύση δεν τρέπεται σε θεία. Γι' αυτό και ο άνθρωπος μένει άνθρωπος κατά φύση, και όμως με βάση τη δωρεά του Θεού, «κατά χάρη» γίνεται Θεός! Ο Θεός σώζει τον άνθρωπο χωρίς να τον «απορρο­φά», χωρίς να τον καταστρέφει.

Η κοινωνία αγάπης ανάμεσα στον Θεό και στον άνθρωπο προϋποθέτει την ύπαρξη και τη διατήρηση του ανθρώπινου προσώπου. Η αγάπη αποτελεί δια­προσωπική σχέση, και δεν είναι δυνατή αν δεν υπάρ­χει διάκριση ανάμεσα στο «εγώ» του ανθρώπου και στο «Συ» του Θεού. Γι' αυτό και η «ασύγχυτη» ένωση του Θεού και του ανθρώπου στο ένα πρόσωπο του Χριστού αποτελεί τη μόνη λύση στο υπαρξιακό κενό του αποστάτη ανθρώπου.

Κώστας Ναυπλιώτης

 

 

ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ - ΠΗΓΕΣ

1 Η ΘΕΟΣΟΦΙΑ-π.ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΥ –«ΑΠΟΚΡΥΦΙΣΜΟΣ, ΓΚΟΥΡΟΥΪΣΜΟΣ, ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ» ΑΘΗΝΑ 1997 – 4Η ΕΚΔΟΣΗ

2 http://r-u-sirius.net/main1/index.php/dialogismos/ti-prosferei-dialogismos

3 Σύνδεσμος εδώ

4 http://theosophy-ult.blogspot.gr/2010_09_01_archive.html

5 http://www.youtube.com/watch?NR=1&v=TiaHZwnY65Q&feature=endscreen

6 http://secretsoul.forumotion.com/t583-topic

7 http://secretsoul.forumotion.com/t583-topic

8  http://www.angels.gr/default.asp?V_DOC_ID=2051

9 http://www.angels.gr/default.asp?V_DOC_ID=2051

10 http://thesecretrealtruth.blogspot.com/2012/05/blog-post_8578.html

11 http://secretsoul.forumotion.com/t583-topic

12 http://secretsoul.forumotion.com/t583-topic

13, 14, 15, 16, 17, 18 Σύνδεσμος εδώ

19 (βλ. αναλυτικά Α. Αλεβιζοπούλου, Μετεν­σάρκωση ή ανάσταση; Ορθόδοξη θεώρηση του κα­κού, Πρέβεζα 1992).

20 ΑΝΤ.ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΥ, Η ΧΑΜΕΝΗ ΑΘΩΟΤΗΤΑ ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΣΕΙΣ ΣΕ ΔΡΟΜΟΥΣ ΤΟΥ ΕΩΣΦΟΡΟΥ - ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΔΙΑΛΟΓΟΣ»

 

 

 

reincarn 22

Νεοεποχίτικος πίνακας που συμβολίζει τη διαδικασία της μετενσάρκωσης

«Ο ΠΑΤΕΡΑΣ ΜΟΥ Μ’ ΕΒΑΛΕ ΝΑ ΤΟΝ ΣΚΟΤΩΣΩ

ΓΙΑ ΝΑ ΜΑΣ ΑΠΟΔΕΙΞΕΙ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΘΑΝΑΤΟΣ»

Παραθέτουμε χωρίς σχόλια παλιά ανταπόκριση από το Παρίσι (Ιούλιος 1982). Κάθε δικό μας σχόλιο στο ανατριχιαστικό αυτό κείμενο τουλάχιστον θα το αποδυναμώσει.

 

«Τον πατέρα μου, ναι τον σκότωσα. Αλλά θα ξαναγυρίσει. Μου το υποσχέθηκε. Όλοι θα ξαναγυρίσουμε στη γη. Με τον ένα ή με τον άλ­λο τρόπο. Με μια ή άλλη μορφή».

Αυτά είναι τα λόγια του 18χρονου πρωταγω­νιστή ενός δράματος που κυριολεκτικά συγκλο­νίζει αυτές τις μέρες τη Γαλλία.

Ενός απίστευτου δράματος όπου ο οπαδός της Ινδουιστικής αιρέσεως «Τα παιδιά τού Κρίσνα», ο 45χρονος Φελισιέν Μπικάο, έβαλε το γιό του Κλεμάν, 18 χρονών, να τον σκοτώσει, μπροστά στα μάτια της κόρης του Φλοριάν, 20 χρονών για να αποδείξει και στους δύο, ότι μπορούσε να μετενσαρκωθεί.

Ο νεαρός είπε στους αστυνομικούς —και η αδελφή του επιβεβαίωσε τα λόγια του— ότι ο πατέρας τον βοήθησε τοποθετώντας ο ίδιος το όπλο στον κρόταφό του: «Τώρα τράβηξε» του είπε. «Δεν φοβάμαι αφού θα επιστρέψω στη γη».

Όσο για την κοπέλλα, λέει, ότι με τα χέρια απλωμένα πάνω στο ματωμένο σώμα του πατέ­ρας της, έλεγε ξόρκια για ένα τέταρτο, πιστεύο­ντας πράγματι ότι θα μετενσαρκωνόταν, ότι θα ανασταινόταν. Όταν όμως πέρασαν 15 λεπτά, στράφηκε στον αδελφό της και του είπε: «Ο πατέρας δεν κράτησε την υπόσχεσή του». Και τηλεφώνησε στην αστυνομία.

«Μας είχε πει ότι θα επέστρεφε στη γη ένα τέταρτο αργότερα» επαναλάμβαναν στους αστυ­νομικούς τα παιδιά.

Ένα απίστευτο δράμα. Φτάνει να ακούσει κανείς τη Φλοριάν να μιλάει γι' αυτό...

«Ο πατέρας μου ήταν πολύ μορφωμένος. Διάβαζε τρομακτικά. Παθιαζόταν κυρίως με την ινδουιστική φιλοσοφία, το "βουντού", τη μαύρη μαγεία και τη μετενσάρκωση. Από το 1976 άρχισε να μυεί και μας σχεδόν επιστημονικά σε όλα τα ενδιαφέροντα του. Η μητέρα μου και η μικρή μου αδελφή δεν συμμετείχαν καθόλου. Εμείς πιστεύαμε ότι μετά το θάνατο η ψυχή απελευθερώνεται, παίρνει τη μορφή του πνευμα­τικού σώματος και μετά ξαναεισέρχεται στο υλι­κό σώμα. Είναι η εμπειρία του διχασμού.

‘Μόνο αν ζήσουμε αυτήν την εμπειρία, θα κάνουμε τον κόσμο να πιστέψει’, μας έλεγε ο πατέρας. Και μείς περιμέναμε πως και πως να 'ρθει η κατάλληλη στιγμή.

Αυτό συνέβη στις 30 Ιουνίου το απόγευμα, όταν η μητέρα μου και η αδελφή μου έλειπαν από το σπίτι. Ο πατέρας μου έδωσε στον αδελ­φό μου το όπλο και σε μένα ένα τσεκούρι για να τον αποτελειώσω αν δεν σκοτωθεί με το όπλο. ‘Καταλαβαίνετε μας είπε, αν δεν πεθάνω, δεν θα μπορέσω να μετενσαρκωθώ. Πάμε τώρα στο δωμάτιο του Κλεμάν. Όταν μετενσαρκωθώ, θα καθαρίσω εγώ τα αίματα’.

Ήμασταν υπνωτισμένοι. Το όπλο εκπυρσο­κρότησε και βρέθηκα μέσα στα αίματα και στις σάρκες. Στα μαλλιά μου ήταν κολλημένα τα μυαλά του πατέρα μου. Σε λίγα λεπτά ξύπνησα από μια νύχτα που κράτησε έξι χρόνια. Κατά­λαβα την τραγική αλήθεια. Όλα αυτά ήταν ανύπαρκτα. Ο πατέρας μου ήταν νεκρός. Δί­πλα ο αδελφός μου φώναζε: ‘Ράμκι-χαράμα, σήκω πάνω! Σήκω πάνω’. Μου ήταν αδύνατο να κλάψω...».

ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ "ΔΙΑΛΟΓΟΣ" ΤΕΥΧΟΣ 10 (1997)

 

 

 

confes224

 ΑΝΘΡΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗ Ή ΟΡΘΟΔΟΞΗ

ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ;

Σεβ. Μητροπολίτη Ναυπάκτου Ιεροθέου

Η επιστολή του Σεβασμιωτάτου (Αρχιμανδρίτη τότε) Μητροπολίτου κ.Ιεροθέου δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ΣΥΝΑΞΗ τεύχος 26 (Απρίλιος – Ιούνιος 1988) σαν απάντηση στις κριτικές των π. Β.Θερμού και π. Φ.Φάρου που είχαν δημοσιευτεί στο προηγούμενο τεύχος (25). Είναι δημοσιευμένη και στο βιβλίο «Συζητήσεις για την ορθόδοξη ψυχοθεραπεία» σελ.325 με τίτλο «Σχολαστικοποίηση και ορθόδοξη ψυχοθεραπεία».

 

Αγαπητέ κ. Γουνελά,

   Διάβασα την τελευταία «Σύναξη» (τεύχος 25), που αναφέρεται στο μεγάλο θέμα της ψυχολογίας, και μάλιστα της σχέσεως Ορθοδοξίας και Ψυχολογίας. Πρέπει να σάς αναφέρω ότι διατηρώ πολλές επιφυλάξεις για θέσεις των άρθρων, αλλά φυσικά δεν έχω σκοπό στην επιστολή αυτή να τις ανα­πτύξω διεξοδικά, θα αρκεσθώ μόνον στην κριτική παρουσίαση του βιβλίου μου «Ορθόδοξη Ψυχοθεραπεία» που γίνεται από τον π.Φιλόθεο Φάρο αφ’ ενός και από τον π. Βασίλειο Θερμό αφ’ ετέρου. Θα προσπαθήσω να είμαι κατά τα δυνατόν σύντομος.

Κατ’ αρχάς ευχαριστώ θερμώς τον π. Φιλόθεο και τον π. Βασίλειο, γιατί ασχολήθηκαν με το βιβλίο μου και μάλιστα με τον πρώτο είχαμε δυο συζητήσεις στην τηλεόραση για το θέμα της Ψυχοθεραπείας και με τον δεύτερο είχαμε προφορική συζήτηση για το θέμα αυτό. Διατηρώ καλές σχέσεις και με τους δυο και εκτιμώ την προσφορά τους στην Εκκλησία. Ωστόσο, θα μου επιτραπεί να εκθέσω τις απόψεις μου πάνω σε μια παρατήρησή τους, που τη θεωρώ ως ουσιαστικότερη και σημαντικότερη.

Οπ. Φιλόθεος, αφού στην αρχή επαινεί την προσπάθεια που κατέβαλα με το βιβλίο αυτό, στη συνέχεια παρατηρεί: «Το μειονέκτημα όμως αυτής της πολύτιμης προσπάθειας είναι το ότι τελικά σχολαστικοποιεί την πατερική ανθρωπολογική διδασκαλία και έτσι  ενώ διανοητικά παρουσιάζει τη σωστή διδασκαλία των Πατέρων, υπαρξιακά όμως τη διαστρέφει επειδή ακριβώς τη διανοητικοποιεί. Η προσπάθεια του π. Ιεροθέου δεν είναι γεύση ζωής, είναι σύστημα ιδεών και ίσως κάνει με τα πατερικά χωρία εκείνο που η ίδια ακριβώς προσέγγιση έκανε με τα αγιογραφικά χωρία παλαιότερα».

Το ίδιο σχεδόν παρατηρεί και ο π. Βασίλειος Θερμός. Γράφει:«Θα παραμένει το ζήτημα της συστηματικής διατάξεως των περιεχομένων, σε χώρο ζωής, δηλ. μη συστηματικό, με όρους και έννοιες που προέρχονται από πρόσωπα μεγάλων γεωγραφικών αποστάσεων μεταξύ τους και σε ακτίνα 14αιώνων»

Πρέπει να σταθώ κυρίως στη σκέψη ότι διανοητικοποιώ την πατερική διδασκαλία και ότι το βιβλίο μου δεν έχει γεύση ζωής ή ακόμη ότι όλη η ανάπτυξη δεν βρίσκεται σε χώρο ζωής. Και νομίζω θα χρειασθεί όχι μια αντίκρουση, αλλά κυρίως μια ανάλυση του δικού μου τρόπου εργασίας.

Σχεδόν αυτόματα μου ήλθε η σκέψη του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά προς τον Βαρλαάμ «... πως αν συ, κατήγορος ων, το νοούμενου παραδραμών, κατά μόνου τού φαινομένου εχώρησας;» Έχω την βεβαιότητα ότι το βιβλίο μου «Ορθόδοξη Ψυχοθεραπεία», όπως πολλοί μου είπαν προφορικά και έγραψαν —και σ' αυτούς συγκαταλέγονται αγιορείτες πατέρες, που βιώνουν ζωντανά την Πατερική Παράδοση της Εκκλησίας— έχει ένα βαθύ νόημα, που πολλοί δε θέλουν να δουν στη σημερινή εποχή. Και δυστυχώς παρατηρώ ότι παραβλέπουμε αυτό το βαθύ νόημα και στεκόμαστε μόνο στο εξωτερικό φαινόμενο, στον τρόπο γραφής.

Ο άγιος Γρηγόριος Παλαμάς, στο έργο του «Υπέρ τωνιερώς ησυχαζόντων», χρησιμοποιεί πάνω από 1500 παραπομπές σεαγιογραφικά και πατερικά χωρία, χωρίς όμως να κατηγορείται από τους σημερινούς ότι δεν κινείται σε χώρο ζωής. Και μάλιστα μερικοί στην εποχή του τον κατηγορούσαν ότι διέστρεφε τα πατερικά χωρία. Και βεβαίως δεν μπορώ κατ' ουδένα τρόπο να συγκριθώ με το έργο τού άγιου Γρηγορίου του Παλαμά, αλλά το αναφέρω απλώς σαν παράδειγμα. Ότι δηλαδή παρατηρείται το φαινόμενο, δυστυχώς να στεκόμαστε στην επιφάνεια της αναγνώσεως, χωρίς να προχωρούμε στο ουσιαστικό περιεχόμενο.

Και όμως πρέπει να ξεκαθαρίσω ότι το βιβλίο αυτό είναι προϊόν ποιμαντικής και εκκλησιαστικής πείρας. Δεν ξεκίνησε από μελέτεςγύρω από τα πατερικά χωρία, αλλά από την πραγματικότητα ότι πολλοί χριστιανοί εξομολογούνται χωρίς να θεραπεύονται. Και αν θέλετε ακόμη, είχα την προσωπική μαρτυρία ψυχιάτρων και ψυχολόγων, που εξασκούν την ψυχαναλυτική μέθοδο, ότι δεν μπορούσαν να θεραπεύσουν τους ανθρώπους. Αυτή ήταν η κινητήρια αφορμή για να μελετήσω το τι ακριβώς λέγουν oι άγιοι Πατέρες πάνω στα θέματα αυτά. Πέρα από την ποιμαντική μου πείρα, αφορμή στη συγγραφή αυτού του βιβλίου είναι οι ζωοποιές και ζωντανές εμπειρίες συγχρόνων αγίων θεοπτών, τους οποίους ρώτησα σχετικά. Και μάλιστα προσπάθησα να ερμηνεύσω τα πατερικά χωρία μέσα από τη σύγχρονη πείρα των αγίων, οι οποίοι, καθώς πιστεύω, βρίσκονται σε μεγάλα ύψη πνευματικής ζωής. Και νομίζω ότι η γνώμη τους πρέπει να εισακούεται και όχι η γνώμη εμπαθών ανθρώπων, που επενδύεται με στοχαστικές σκέψεις.

Υπάρχουν πολλοί αναγνώστες τού βιβλίου μου και έχω πολλά παραδείγματα που διέκριναν αυτή τη ζωή και μάλιστα ωφελήθησαν από την ανάγνωση. Μπορεί να θεωρηθεί θρασεία η επανάληψη του λόγου των αγιορειτών πατέρων στον αγιορείτικο τόμο, αλλά θα τον παραθέσω: «Ταύτα υπό των Γραφών εδιδάχθημεν, ταύτα παρά των ημετέρων Πατέρων παρελάβομεν, ταύτα δια της μικράς έγνωμεν πείρας». Δεν ξεκίνησα αυτό το έργο με στοχασμό και φιλοδοξία, αλλά από πατερική σύγχρονη καθοδήγηση και μικρά πείρα. Και νομίζω κανένας δεν μπορεί να αμφισβητήση την ενδεχόμενη πείρα του άλλου. Τα ίδια σχεδόν επαναλαμβάνει και ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος: «Ταύτα έγραψα προς ανάμνησιν εμήν, και παντός εντυγχάνοντος τώδε τω συγγράμματι, καθώς κατείληφα από τε της θεωρίας των γραφών, και των αληθινών στομάτων, και μικρόν απ’ αυτής της πείρας ίνα μοι γένηται βοήθεια, δια των προσευχών των ωφελουμένων εξ αυτών. Διότι ουκ ολίγον μόχθον κατεβαλόμην εις αυτά».

Μπορεί να φαίνεται υπέρμετρος αυτός ο λόγος αλλά εξαναγκάζομαι να τον αναφέρω και να σιωπήσω περισσότερο. Τουλάχιστον ας αναγνωρισθεί ότι την διδασκαλία αυτή την παρέλαβα από αληθινά στόματα.

Βέβαια, υπάρχουν ολόκληρες σελίδες στο βιβλίο μου που γίνονται αναλύσεις σε έν­νοιες πατερικές και ίσως αυτές να δικαιολο­γούν την άποψη ότι σχολαστικοποίησα την πατερική ανθρωπολογική διδασκαλία. Όμως θα ήθελα να παρατηρήσω ότι αυτή είναι μια βαρειά κατηγορία. Τουλάχιστον έτσι εγώ τη θεωρώ. Ίσως δεν γνωρίζουμε επαρκώς τι ακριβώς είναι σχολαστικισμός και σχολαστικοποίηση.

Πάντως, αν έκανα ανά­λυση των διαφόρων εννοιών και κυρίως τού νοός, της καρδιάς, της ψυχής, δεν το έκανα τυχαία. Με οδήγησαν κυρίως δύο βασικές αιτίες. Η πρώτη αίτια είναι ότι ήθελα εμμέ­σως να παρουσιάσω τη διαφορά της ανθρω­ποκεντρικής ψυχοθεραπείας από την «Ορ­θόδοξη Ψυχοθεραπεία». Παρετήρησα ότι ο όρος ψυχή στη σύγχρονη ψυχολογία είναι αφηρημένος και στοχαστικός, θα μπορούσα να προσθέσω ότι στερείται οντολογικού πε­ριεχομένου.

Οι ψυχοθεραπευτές που εργά­ζονται έξω από το κλίμα της ορθοδόξου ασκητικής μεθόδου θεωρούν συνήθως ότι το πρόβλημα βρίσκεται στο υποσυνείδητο, στο χώρο εκείνο που επισωρεύονται τα απωθη­μένα βιώματα. Όμως στην Ορθόδοξη Πα­ράδοση δεν πρόκειται απλώς περί χώρου και απωθημένων βιωμάτων, αλλά περί νόσου μιας ενεργείας της ψυχής, η οποία ψυχή είναι κατ' εικόνα Θεού. Αυτή η ενέργεια είναι ο νους. Οπότε έπρεπε να το αναλύσω αυτό, για να φανεί καθαρά η διαφορά των δύο ψυχοθεραπειών.

Η δεύτερη αιτία είναι ότι στους Πατέρες γίνεται μια εναλλαγή των όρων νους, ψυχή, καρδιά. Έπρεπε λοιπόν να κάνω μια τέτοια ανάλυση και να δω τι ακριβώς είναι η καρδία, ο νους, η ψυχή, ο λόγος. Και ομολογώ ότι αυτό το έργο το έκανα με τη σοφή καθοδήγηση συγχρόνων θεοπτών αγίων, πατέρων που βιώνουν υπαρξιακά τον Θεό. Γιατί, όποιος απέκτησε νοερά προσευχή, αυτός γνωρίζει υπαρξιακά τι είναι νους και ότι διακρίνεται από τη λογι­κή˙ ή ακόμη γνωρίζει τι είναι φαντασία, ότι η φαντασία είναι μεταπτωτικό φαινόμενο και ότι για τη σωτηρία είναι απαραίτητη η κάθαρση του νοός από τη φαντασία.

 Δυστυχώς έχουμε χάσει τη ζωντανή παράδοση, γι' αυτό χρειάζονται τέτοιες αναλύσεις. Δεν μπορούμε να ξεχάσουμε ότι oι άγιοι Πατέρες έχαναν μεγάλους αγώνες για να καθορίσουν την έννοια ενός όρου π.χ. υπόστασηπρόσω­πο, χωρίς να τους προσάψουμε την κατηγο­ρία τού σχολαστικού, επειδή ακριβώς ασχολήθηκαν με αυτό το έργο. Άλλωστε οι ίδιοι οι άγιοι Πατέρες δίδουν πολλές ερμηνείες των διάφορων όρων. Και μόνον να θυμηθούμε την «έκδοση ακριβούς πίστεως» του άγιου Ιωάννου τού Δαμάσκηνου, μπορούμε να τα διαπιστώσουμε.

Πάντως, επανερχόμενος στην πρώτη αιτία. Θέλω να επιστήσω την προσοχή στο ότι ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς αναφέρει χαρα­κτηριστικά ότι το βασικό πρόβλημα τού ανθρώπου είναι ο σκοτασμός τού νοός. Και ξέρουμε πολύ καλά από την πατερική παρά­δοση ότι ο σκοτασμός συνδέεται με τη νέκρωση τού νοός, που είναι οφθαλμός της ψυχής, οπότε αρρωσταίνει όλη η ψυχοσωματική ύπαρξη του ανθρώπου. Ο άγιος τονίζει επιγραμματικά. «Νους γαρ αποστάς του Θεού ή κτηνώδης γίνεται ή δαιμονιώδης, και των όρων αποστατήσας της φύσεως επιθυμεί των αλλοτρίων και κόρον φιλοκερδείας ουκ οίδε, ταις σαρκικαίς επιθυμίαις έκδοτον εαυτόν ποιεί, και μέτρον ηδονής ου γινώσκει. Τιμάσθαι βούλεται παρά πάντων ο δι' έργων εαυτόν ατιμάζων και πάντας εθέλει κολακεύειvκαι συναινείν και συμπράττειν ταις εκείνου γνώμαις, και μη τούτου τυγχάνων (πως γαρ;) οργής ακαθέκτου πληρούται και ο θυμός αυτώ και η κατά των ομοφύλων ορμή, κατά την ομοίωσιν τον όφεως˙ και ανθρωποκτόνος ο άνθρωπος γίνεται..».

Παρέθεσα ολόκληρο αυτό το χωρίο για να φανεί ότι πολλά προβλήματα που μαστίζουν τους ανθρώπους σε ανθρωπολογικό ψυχολογικό επίπεδα, ακόμη δε και σε κοινωνικό έχουν αφετηρία τον σκοτασμό του νοός. Σκοτασμός τού νοός είναι η νοερά προσευχή. Μόνον όταν ο άνθρωπος φθάσει στον φωτισμό τού νοός, που φανερώνεται με την νοερά προσευχή τακτοποιείται και ολοκληρώνεται ψυχολογικά και πνευματικά. Kαι γνωρίζω καλά ότι στον φωτισμό τού νοός δεν οδηγεί καμιά ψυχανάλυση και καμιά ψυχολογική θεραπεία. Μόνον όταν προηγηθεί κάθαρση μπορεί να φθάσει ο άνθρωπος εκεί.

Ακόμη, ο δυτικός τρόπος ζωής, που είχε προηγουμένως αποδεσμευθεί από την πατερική παράδοση, δημιούργησε όλες τις νευρωτικές καταστάσεις στα πρόσωπα, στις οικογένειες και τις κοινωνίες. Και oι δυτικοί άνθρωποι προσπάθησαν να βρουν έναν τρόπο για να επιζήσουν αρμονικά μέσα στη φρι­κτή φυλακή των αισθήσεων. Αυτόν τον ρόλο θέλει να επιτελέσει η ανθρωποκεντρική ψυ­χολογία και ψυχοθεραπεία.

Το πρόβλημα όμως δεν είναι να φθάσουμε σε μια ψυχολο­γική ισορροπία, αλλά να βγούμε από τη φρικτή φυλακή και να φθάσουμε στη θέωσηΚαι αυτό δεν επιτυγχάνεται με ανθρώπινες μεθό­δους, άλλα με όλα τα μέσα που διαθέτει η Ορθόδοξη Παράδοση. Και ξέρουμε καλά ότι όλη η μυστηριακή και ασκητική παράδο­ση, που διατηρείται μέχρι των ημερών μας, συγκεκριμενοποιείται στην Κάθαρση, στο Φωτισμόκαι τη ΘέωσηΓι' αυτό υπάρχει χα­ώδης διαφορά μεταξύ της ανθρωποκεντρι­κής ψυχοθεραπείας και της Εκκλησιαστικής ψυχοθεραπείας, τόσο ως προς το θέμα της υγείας όσο και ως προς το θέμα της ασθενείας, αλλά και των μεθόδων της θερα­πείας.

Οάγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς μας δίδει μια αφορμή να υποθέσουμε πως θα μιλούσε αν ζούσε σήμερα προς την ουμανιστική ψυχανάλυση. Ο αιρετικός Βαρλαάμ ισχυριζόταν ότι μπορούμε να φθάσουμε στην τελειότητα και στην αγιότητα, όταν διδαχθούμε από την έξω παιδεία: «τας διαιρετικάς και συλλογιστικάς και αναλυτικάς μεθόδοις». Αλλά ο άγιος Γρηγόριος αντιλέγει ορθόδοξα ότι «τούτο το δόγμα φρονήματος εστίν ελληνικόν. Στωικών τε και Πυθαγορείων αίρεσις». Και στη συνέχεια διδάσκει ότι όχι μόνον δεν μπορεί να αποκτήσει κανείς την αληθινή γνώση, αλλάούτε αυτόν τον ίδιο τον εαυτό του δεν μπορεί να γνωρίσει «διαιρετικαίς και συλλογιστικαίς και αναλυτικαίς μεθόδοις». Η γνώση τού εαυτού μας δεν γίνεται με αναλύσεις και συλλογισμούς, αλλά με το να καταστήσουμε το νου μας άτυφο και απόνηρο«δι' επιμόνου μετανοίας και ασκήσεως συντόνου».

Και ξέρουμε καλά τι εννοεί ο άγιος Γρηγόριος μετάνοια και άσκηση. Όχι μόνον μπορούμε να υποθέσουμε ότι το ίδιο θα έλεγε και για την ανθρωποκεντρική σύγχρονη ψυχοθεραπεία, αλλά το γνωρίζουμε με βεβαιότητα, γιατί αυτήν την ίδια διδασκαλία συνάντησα σε πολλούς πατέρες, που ασκούνται στο Άγιον Όρος, oι οποίοι με κανένα λόγο δεν μπορούν να χαρακτηρισθούν σχολαστικοί, διανοητές ή ακόμη ευσεβιστές, ότι δηλαδή στερούνται ζωής.

Μου έκανε κακή εντύπωση ότι κρίνοντας ο π. Φιλόθεος το βιβλίο μου βρίσκει, στο μεγαλύτερο μέρος, αφορμή να επιτεθεί εναντίον της θεολογίας τού «νέου κύματος». Αλλά γιατί αυτή η τακτική; Kαι τελικά γιατί δεν κατονομάζουμε τους εκφραστές αυτής της θεολογίας τού «νέου κύματος», αφήνοντας, ίσως όχι εσκεμμένως, την ιδέα να υποθέσουν οι αναγνώστες ότι ανήκω και εγώ στους θεολόγους τού «νέου κύματος»; Ξέρω καλά ποιους εννοεί ο π. Φιλόθεος. Αλλά θα περίμενα, αφ’ ενός μεν να τους κατονομάσει, αφ’ ετέρου δε να τους αναφέρει σε άλλο σχετικό άρθρο και όχι να τους συγχέει με την κριτική παρουσίαση τού βιβλίου μου.

Κλείνω τις λίγες αυτές παρατηρήσεις με δυο προτάσεις μου στους αναγνώστες αυτής της επιστολής.

Ηπρώτη είναι ότι το έργο μου δεν ολο­κληρώθηκε με το βιβλίο «Ορθόδοξη ψυχοθεραπεία» και με το δεύτερο που κυκλοφόρησε με τίτλο «Θεραπευτική Αγωγή». Ήδη έχει γραφεί και θα κυκλοφορήσει το φθινόπωρο ο τρίτος τόμος της σειράς, με τίτλο «Συζητήσεις για την Ορθόδοξη Ψυχοθεραπεία». Εκεί θα περιληφθούν κεφάλαια που απαντούν σε θέσεις των άρθρων της «Συνάξεως» για την ψυχολογία, όπως π.χ. το κεφάλαιο «Ορθόδοξη και ουμανιστική ψυχοθεραπεία». Θα επακολουθήσει και ένας τέταρτος τόμος, που έχει ήδη γραφεί, με τίτλο «Ψυχική ασθένεια και υγεία» και είναι διάλογος. Και έτσι θα ικανοποιηθεί και το αίτημα, που το είχα ήδη επισημάνει τού π. Βασιλείου να παρουσιασθεί όλη η ορθόδοξη παράδοση «σε χώρο ζωής, δηλ μη συστηματικό, με όρους και έννοιες που προέρχονται από πρόσωπα μεγάλων γεωγραφικών αποστάσεων». Σκέπτομαι δε ακόμη να συνεχίσω αυτή την προσπάθεια με άλλα δύο βιβλίο, που θα αναφέρονται στα ίδια θέματα. Γιατί σήμερα που μας βομβαρδίζουν με τα βιβλία και τους λόγους ψυχολόγων προτεσταντικού τύπου, χρειάζεται να ακουστούν καθαρά oι πατερικές μαρτυρίες. Έχω ενθαρρυντικές προτάσεις για το σκοπό αυτό. Παρακαλώ, λοιπόν, τον αναγνώστη να αναγνώσει τα βιβλία αυτά όταν εκδοθούν.

Ηδεύτερη πρόταση είναι αυτή που παρουσιάζω στις ομιλίες μου και μάλιστα τη διατύπωσα στους φοιτητές της Λαοδικείας της Συρίας, όπου προσκλήθηκα να μιλήσω, και στους φοιτητές της Μπελεμεντίου θεολογικής Σχολής τού Πατριαρχείου Αντιοχείας. Είπα ότι δεν έχω την εντύπωση ότι τα βιβλία είναι χώρος ζωής. Χώρος ζωής είναι η ίδια η Εκκλησία. Τα βιβλία ή εκφράζουν αυτή τη ζωή ή οδηγούν προς αυτήν, οπότε, όταν ο άνθρωπος μέσα στο χώρο της Εκκλησίας βρίσκει τη ζωή, δεν τού πολυχρειάζονται τα βιβλία. Τα βιβλία, ακόμη και αυτών των αγίων, δεν μπορούν να εκφράσουν πλήρως τη ζωή. Γιατί, κατά το λόγο των αγίων, ο Θεός, αποκαλυπτόμενος στον άνθρωπο, παραμένει ακόμη μυστήριο και ανέκφραστος. Και ευχήθηκα να βρουν αυτή τη ζωή και να πετάξουν όλα τα βιβλία — φυσικά και τα δικά μου. Θυμάμαι τα λόγο του αγίου Συμεών τού Ευλαβούς, πνευματικού του αγίου Συμεών τού Νέου θεολόγου: «Θεόν κτήσαι και ου δεηθήση βιβλίον». Αυτήν την ευχή εύχομαι και στους αναγνώστας αυ­τής της επιστολής.

Υ.Γ. Η βασική θέση των δύο κριτικών είναι ότι το βιβλίο μου δεν έχει σχέση με τη ζωή. Ο π. Φιλόθεος Φάρος ισχυρίζεται ότι η προσπάθειά μου «δεν είναι γεύση ζωής, είναι σύστημα ιδεών»· και ο π Βασίλειος Θερμός γράφει ότι το βιβλίο πρέπει να ξαναγραφεί «σε χώρο ζωής, δηλ μη συστηματικό». Διαβάζοντας αυτά διερωτήθηκα: τι ακριβώς εννοούν. Γνωρίζουν επακριβώς τι είναι γεύση ζωής και τι είναι ιδεολογία; Ποιο γράψιμο συνιστά τη γεύση ζωής; Ίσως αφήνεται να νοηθεί ότι το εγκεφαλικό, στοχαστικό, ψυχολογικόκαι κουλτουριάρικο γράψιμο είναι αυτό που δίδει σε ένα βιβλίο τη γεύση ζωής. Όμως, πιστεύω, ότι όπου υπάρχει η «δύσπεπτη» ασκητική διδασκαλία της Εκκλησίας, εκεί υπάρχει η αληθινή γεύση ζωής. Ένας αντικειμενικός αναγνώστης, διαβάζοντας το βιβλίο μου, στο οποίο γίνεται λόγος για την κάθαρση της καρδίας, για το φωτισμό τού νου, για τη θεραπεία της πεπτωκυίας λογικής, για τον ησυχαστικό τρόπο ζωής, για την ελευθέρωση του ανθρώπου από τη δυναστεία της λογικής και των λογισμών, για τη μετάνοια και τη μεταμόρφωση των παθών, για την απαλλαγή του ανθρώπου από τη φαντασία, για τις αναγκαίες προϋποθέσεις αναδείξεων, των θεραπευτών και γενικά για τη θεραπευτική μέθοδο της Ορθοδοξίας, που συγκεκριμενοποιείται στην κάθαρση, τον φωτισμό και τη βίωση, μπορεί να αναγνωρίσει ότι η «Ορθόδοξη Ψυχοθεραπεία» διαποτίζεται από αυτή την ασκητική ατμόσφαιρα της Ορθοδοξίας, η οποία δεν έχει καμιά σχέση με την ιδεολογία και είναι η μόνη οδός για τη γεύση της αληθινής ζωής. Μόνον δια της μετανοίας, που είναι ο φωτισμός τού νου, αποκτά κανείς την αληθινή ζωή και απομακρύνεται από την ιδεολογία. Τελικά, αν, μιλώντας για γεύση ζωής και χώρο ζωής, εννοούν τον στοχαστικό και κουλτουριάρικο τρόπο γραφής, ομολογώ ότι ποτέ δεν θα ήθελα να γράφω κατ' αυτόν τον τρόπο.