τοῦ Ἰωάννου Μηλιώνη, ἐκπαιδευτικοῦ, μέλους τῆς Π.Ε.Γ.

Τίτλος σαφής, πού δέν ἐπιδέχεται ἑρμηνεῖες ἤ ἀμφισβήτηση καί φυσικά, ἀπόλυτα ἀποδεκτός ἀπό τόν ἀνυποψίαστο ἀ­να­γνώ­στη. Εἶναι ὅμως ἔτσι ἀκριβῶς;

Ἀρχῆς γενομένης ἀπό τό διαδίκτυο[1] βλέπουμε ἕναν ἐν­τυ­πω­σια­κό, νοικοκυρεμένο δικτυακό τόπο -μέ αὐτόν τόν τίτλο: «Ἕνας Κόσμος χωρίς Ναρκωτικά»-, πού «φιλοδοξεῖ» νά λύση τό πρόβλημα τῆς χρήσης οὐσιῶν στή χώρα μας, ἀλλά καί διεθνῶς.

Εἰδικά στόν δεσμό (link): «Ποιοί εἴμαστε», τά μηνύματα διαδέχονται τό ἕνα, τό ἄλλο, συνοδευόμενα κι ἀπό video 7 λεπτῶν.

«Τὸ ἵδρυμα "Ἕνας Κόσμος χωρὶς Ναρκωτικὰ" εἶναι ἕνας κοινωφελής, µή κερδοσκοπικὸς ὀργανισμός, ποὺ ἐνισχύει νέους καὶ ἐνήλικες μὲ πραγματικὲς πληροφορίες, ὥστε νὰ πάρουν τὴν ἀπόφαση νὰ ζήσουν μιὰ ζωὴ χωρὶς ναρκωτικά, γνωρίζοντας πιὰ τὴν ἀλήθεια γιὰ αὐτὰ»...

Κι ἀκόμη: «Μέσα ἀπὸ ἕνα παγκόσμιο δίκτυο ἐθελοντῶν, 56 ἑκατομμύρια ἐκπαιδευτικὰ φυλλάδια ἔχουν διανεμηθεῖ, δεκάδες χιλιάδες ἐκδηλώσεις ἐνημέρωσης γιὰ τὰ ναρκωτικὰ ἔχουν διεξαχθεῖ σὲ περίπου 120 χῶρες[2] καὶ οἱ Ἀνακοινώσεις Κοινῆς Ὠφέλειας τῆς ἐκστρατείας "Ἡ Ἀλήθεια γιὰ τὰ Ναρκωτικὰ", ἔχουν μεταδοθεῖ σὲ 275 τηλεοπτικοὺς σταθμοὺς. Αὐτὰ τὰ ὑλικὰ καὶ οἱ δραστηριότητες βοήθησαν ἀνθρώπους σὲ ὅλο τὸν κόσμο νὰ ἐνημερωθοῦν γιὰ τὶς καταστροφικὲς ἐπιπτώσεις τῶν ναρκωτικῶν καὶ νὰ ἀποφασίσουν ἀπὸ μόνοι τους νὰ µήν τὰ χρησιμοποιοῦν»...

Καί καταλήγουν τά συνθήματα, μεταξύ ἄλλων: «Τὸ Ἵδρυμα παρέχει τὶς πληροφορίες ποὺ χρειάζεστε γιὰ νὰ ξεκινήσετε τὴ δραστηριότητα ἐκπαίδευσης καὶ πρόληψης ἐνάντια στὰ ναρκωτικά, στὰ πλαίσια τοῦ προγράμματος "Ἡ Ἀλήθεια γιὰ τὰ Ναρκωτικὰ" στὴν περιοχή σας.

Μάθετε γιὰ τὸ Δωρεὰν Ἐνημερωτικὸ Πακέτο καὶ τὸ Πακέτο τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ».

Ἔχουμε λοιπόν ὀργανωμένη ἐκστρατεία παγκόσμιας ἐμ­βέ­λειας στήν ὁποία -κατά τό video- συμμετέχουν μεταξύ ἄλλων, Ἐκπαιδευτικοί, Ἀστυνομικοί, Πρόσκοποι κ.ἄ...

Κι ἀναρωτιέται ὁ κάπως ὑποψιασμένος ἐρευνητής τοῦ διαδικτύου -σέ ἀντίθεση μέ τό καλοπροαίρετο, ἀνυποψίαστο κοινό-, ποιός παγκόσμιος, κοινωφελής ὀργανισμός εἶναι αὐτός πού ξεπηδᾶ τόν Ὀκτώβριο τοῦ 2006 καί «ἀπειλεῖ» νά ἐξαλείψει τή χρήση ναρ­κω­τι­κῶν οὐσιῶν διεθνῶς; Καί ποῦ ἦταν ὁ φορέας αὐτός πρίν τό 2006;

Τό πρόβλημα εἶναι βέβαια ἤδη λυμένο καί τό διαδίκτυο σφύζει ἀπό ἀποδεικτικό ὑλικό. Ἕνα ἀπό τά δεκάδες παραδείγματα[3] ἀναφέρεται σέ διασύνδεση μέ τό Νάρκονον (Narconon)[4] καί κατ' ἐπέκταση μέ τή Σαηεντολογία (Scientology)[5]. Βλέπετε, τό Νάρκονον «πάλιωσε» -ἤδη ἀπό τό 1966 ἔχει ξεσκεπαστεῖ δι­ε­θνῶς καί δέν «πουλάει» πλέον- καί θά ἔπρεπε νά ἀνανεωθεῖ ἡ μέθοδος τῆς παγίδευσης.

Ἄς ἐπαναφέρουμε λοιπόν -μετά 13 χρόνια- ἀποφάσεις, πού ἐλήφθησαν γιά τήν ἀντιμετώπιση τῆς ἀπειλῆς τῶν νεοφανῶν αἱρέσεων (σεκτῶν), πού ἐνῶ προβλημάτισαν βαθύτατα τόν Δυτικό κόσμο, ἄφησαν δυστυχῶς τούς ἰθύνοντες στή χώρα μας ἀσυγκίνητους. Εἶναι σίγουρο ὅτι μεγάλο μέρος τῶν προβλημάτων πού ἀντιμετωπίζουμε σήμερα, προσωπικά ἀλλά καί σάν χώρα, ὀφείλονται στήν παραθεώρηση τῆς ἀπειλῆς τῶν σεκτῶν.

Στή Βρετανία, στά πλαίσια τοῦ Ἐτησίου Συνεδρίου τῆς F.A.I.R.[6], πού πραγματοποιήθηκε στό Λονδίνο, τόν Ὀκτώβριο 2006[7], στήν εἰσήγηση μέ θέμα «Ἀντιμετωπίζοντας πειθαναγκαστικές ὁμάδες στά σχολεῖα», ἡ εἰσηγήτρια κ. Πάμελα Λέϊτενγουόλνερ (Pammela Lichtenwalner), καθηγήτρια, ἀπό τήν Καλιφόρνια τῶν Η.Π.Α., ὑπογράμμισε μεταξύ ἄλλων, τή δυνατότητα νά χρησιμοποιηθεῖ τό ἰσχῦον ἐκπαιδευτικό σύστημα ὥστε νά ἐξοβελιστεῖ ἡ ἀπειλή τῆς Νάρκονον ἀπό τά σχολεῖα.

Ἡ κ. Λέϊτενγουόλνερ ἐνημέρωσε τό κοινό ὅτι συγκεκριμμένα σχολεῖα τῆς Καλιφόρνιας ἐξεδήλωσαν τήν εὐγνωμοσύνη τους γιά ἕνα «ἐλεύθερο» πρόγραμμα κατά τῶν ναρκωτικῶν, μή γνω­ρί­ζον­τας ὅτι τό πρόγραμμα αὐτό ἀνῆκε στήν Σαηεντολογία.

Ἡ κ. Λέϊτενγουόλνερ συμβουλεύθηκε τήν καθηγήτρια Μάργκαρετ Σίγκερ (Margaret Singer), μία ἀπό τίς διακεκριμμένες εἰδικούς στίς αἱρέσεις στίς Η.Π.Α. καί ἀνησύχησε σοβαρά ὅταν πληροφορήθηκε τίς διαβρωτικές μεθόδους τῆς Νάρκονον. Τελικῶς ἡ «Κρατική Ἐπιθεώρηση Δημόσιας Ἐκπαίδευσης» ἐπιφόρτισε τό «Κέντρο Χρηματοδοτήσεως καί Ὑγείας Παιδιοῦ» τῆς Καλιφόρνιας νά ἀξιολογήσει τό πρόγραμμα Νάρκονον. Τά ἀποτελέσματα αὐτῆς τῆς ἔρευνας περιελάμβαναν τά ἑξῆς: τό Νάρκονον δέν χρησιμοποιεῖ ἐπιβεβαιωμένες ἐπιστημονικές μεθόδους καί οἱ πληροφορίες οἱ ὁποῖες παρασχέθησαν περί αὐτοῦ -ἀπό τή Σαηεντολογία- ἦταν παραπλανητικές. Ἐν ὄψει τῶν ἀνωτέρω, τά συμπεράσματα τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας τῆς Καλιφόρνιας κοινοποιήθηκαν σέ δημόσια καί ἰδιωτικά σχολεῖα. Αὐτό ὑπῆρξε μία μεγάλη νίκη κατά τῆς Σαηεντολογίας στήν προσπάθειά της νά διαβρώσει τή Δημόσια Ἐκπαίδευση, μέσω ἑνός προσωπείου κοινωνικῆς δῆθεν προσφορᾶς· κάτι πού ἀντίστοιχα δέν σημβαίνει στή χώρα μας -θά προσθέσουμε ἐμεῖς- σέ ὅ,τι αφορά στήν διείσδυση τοῦ διαλογισμοῦ (mindfylness), πού τά ἴδια τά Ὑπουργεῖα Ὑγείας καί Παιδείας προωθοῦν, στά ἑλληνικά σχολεῖα. Ἀνάλογες ἐπιτυχίες, βασισμένες σ’ αὐτές τίς ἀ­πο­κα­λύ­ψεις, ἀναφέρθηκαν κι ἀπό χῶρες ὅπως ἡ Σκωτία καί τό Ἰσραήλ.

Σημειωτέον[8] ἀκόμη, ὅτι τὸ Νάρκονον ἐφαρμόζει βάναυσες πρακτικὲς χωρὶς ἰατρικὴ παρακολούθηση. Ἡ «θεραπευτικὴ ἀγωγὴ» γίνεται ἀπὸ σαηεντολόγους, συχνὰ χωρὶς κὰν νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ πρόσβαση ἰατρῶν, καὶ περιλαμβάνει πέντε ὧρες σάουνα ἡμερησίως, τζόγκινγκ, πολὺ μεγάλες δόσεις βιταμινῶν -κατασκευαζομένων καὶ διανεμομένων ἀπὸ τὴν ἴδια τὴ Σαηεντολογία καθὼς καὶ Šὑποτιθέμενες συζητήσεις ψυχολογικῶν συμβουλῶν, ποὺ ὅμως εἶναι τὸ γνωστὸ «ὤντιτινγκ»! Δηλαδὴ πρόκειται γιὰ ἐπαναλαμβανόμενες ἐρωτήσεις-ἀπαντήσεις ποὺ ἐλέγχονται ἀπὸ τὸ «ἠλεκτρόμετρο» (ὑποτιθέμενο «θρησκευτικὸ ἐργαλεῖο»), καὶ ποὺ ἀπαλλάσσουν δῆθεν τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὰ ἀρνητικὰ «ἐγγράμματα», δηλαδὴ τὰ ἀποτελέσματα τραυματικῶν ἐμπειριῶν ποὺ αὐτὸς ὑπέστη κατὰ τὴν παιδικὴ ἡλικία ἢ ἀκόμα καὶ πρὶν ἀπὸ τὴ γέννησή του στὶς δῆθεν προηγούμενες ζωές του. «Ὅταν μὲ τὴ μεταχείρηση τοῦ Νάρκονον τυχὸν "ἐπιτευχθεῖ" κάποια ἀποτοξίνωση, αὐτὸ σημαίνει ὅτι ὁ τοξικομανὴς κατέστη πλέον σαηεντολόγος» -δηλαδή, ἀπόλυτη καὶ ὁλοκληρωτικὴ ψυχικὴ ἐξάρτηση.

Στὴν Γαλλία τὸ Νάρκονον δὲν ἔτυχε τῆς ἔγκρισης τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων.

Βέβαια, τό τί ἐστί Σαηεντολογία εἶναι[9] -ἤ μᾶλλον θά ἔπρεπε νά εἶναι- λίγο ὡς πολύ γνωστό στό ἑλληνικό κοινό, ἄν μετά τόσα χρόνια τά ΜΜΕ ἐπιτελοῦσαν σωστά τό καθῆκον τους, τῆς ἀντικειμενικῆς ἐνημέρωσης καί προστασίας τοῦ κοινοῦ.

Ἔτσι, μέ ἕναν νέο, ἐντυπωσιακό φορέα, τόν: «Ἕνας Κόσμος χωρίς Ναρκωτικά», ἡ Ὀργάνωση τοῦ Λαφαγιέτ Ρόν Χάμπαρντ (L­a­f­a­y­e­t­te Ron Hubbard)[10] ἀναδιπλώνεται καί στοχεύει σέ «φρέσκο κρέ­ας», τούς χρῆστες δηλαδή καί τίς οἰκογένειές τους, παγιδεύοντας συγχρόνως πραγματικούς κοινωνικούς φορεῖς καί δημόσιες ἀρχές.

Ὅπως εἶναι γνωστό στούς ἐρευνητές τοῦ χώρου τοῦ Ἀπο­κρυ­φι­σμοῦ, τῶν «Καταστροφικῶν Λατρειῶν» (Destructive Cults) καί τῆς Παραθρησκείας, πέραν τῆς ἐξαπάτησης, κάποτε πράγματι ἀ­πεγ­κλω­βί­ζον­ται χρῆστες οὐσιῶν, ἄν πιστέψουν στίς ἐ­ξαγ­γε­λί­ες αὐ­τῶν τῶν ὀργανώσεων κι ὑποστοῦν τήν πλύση ἐγ­κε­φά­λου, πού οἱ ὀρ­γα­νώ­σεις αὐτές προσφέρουν, καθώς ἡ ἐξάρτηση ἀπό τό ναρκωτικό κάποιες φορές ὑποχωρεῖ μπροστά στό «ψυχοναρκωτικό» -ὅπως ὀ­νό­μα­ζε τίς ὁμάδες αὐτές ὁ μακαριστός π. Ἀντώνιος Ἀ­λε­βι­ζό­που­λος.

Μιλώντας δέ γιά «εἰλικρίνεια», τό καταληκτικό μήνυμα τοῦ video στή σχετική ἱστοσελίδα[11] τῆς ὀργάνωσης «Ἕνας Κόσμος χωρίς Ναρκωτικά», σωστά παραφρασμένο, θά ἔπρεπε νά εἶναι: «Μποροῦμε νά κατευθύνουμε μιά ὁλόκληρη γενιά μακριά ἀπό τά ναρκωτικά καί νά τή βάλουμε στόν δρόμο ἑνός μέλλοντος κοντά στή Σαηεντολογία»[12].

 

[1] https://www.notodrugs.gr/

[2] Οἱ ὑπογραμμίσεις, δικές μας.

[3] http://archive.is/hjUzF

[4] https://www.narconon.gr/ Προσωπεῖο τῆς Σαηεντολογίας στό χῶρο τῆς ὑγείας. Βλ. & «Διάλογος», τ. 9, Ἰαν.-Ἰούν. 1997, σ. 25.

[5] https://www.scientology.gr/how-we-help/narconon/

[6] Ἡ FAIR (Family, Action, Information, Resource = Οἰκογένεια, Δράση, Πληροφορίες, Πόροι) ἀποτελεῖ τόν κυριότερο «ἀντί-cult» φορέα τῆς Βρετανίας.

[7] Περιοδικὸ FAIRnews, τ. 3, Δεκέμβριος 2006 & «Διάλογος», τ. 76, Ἀπρίλιος-Ἰούνιος 2014 http://www.ppu.gr/old/pdf/Dialogos_76.pdf σ. 25.

[8] Bulles 49/1996 & «Διάλογος», τ. 9, 1997, σ.25.

[9] Βλ. Κυρ. Κυριαζοπούλου, Σαηεντολογία. Γνωστή θρησκεία ἤ παραθρησκεία; ἔκδ. Π.Ε.Γ., Ἀθήνα 2003.

[10] https://www.youtube.com/watch?v=t5Lp4KQ2OCE

[11] https://www.notodrugs.gr/about-us/about-the-foundation.html

[12] Ἡ φράση στό σχετικό video εἶναι: «Μποροῦμε νὰ κατευθύνουμε μιὰ ὁλόκληρη γενιὰ μακριὰ ἀπὸ τὰ ναρκωτικὰ καὶ νὰ τὴ βάλουμε στὸν δρόμο ἑνὸς μέλλοντος χωρὶς ναρκωτικὰ».

 

τοῦ Ἰωάννου Μηλιώνη, ἐκπαιδευτικοῦ, μέλους τῆς Π.Ε.Γ.

Συνάδελφος ἐκπαιδευτικός μᾶς ἐνημέρωσε ὅτι σὲ σεμινάριο ποὺ παρακολούθησε τὸ Καλοκαίρι, 2018, στὴ Σχολὴ Χατζήβεη, στὴ Νέα Φιλαδέλφεια, ἄκουσε «κάποια περίεργα» σχετικὰ μὲ τὴν ἐκπαίδευση τῶν παιδιῶν τῶν Δημοτικῶν Σχολείων.

Λόγω τοῦ ὅτι τὰ ὅσα μᾶς εἶπε μᾶς φάνηκαν ὄντως «περίεργα» ἀνατρέξαμε στὴν ἱστοσελίδα τοῦ ἐκπαιδευτηρίου ἀπ' ὅπου πλη­ρο­φο­ρη­θή­κα­με τὰ ἀκόλουθα[1]: «Λίγο πρὶν τὸ κλείσιμο τῆς σχο­λι­κῆς χρονιᾶς, οἱ ἐκπαιδευτικοί τοῦ σχολείου μας συμ­με­τεῖ­χαν σὲ ἕνα ἰδιαίτερα ἐνδιαφέρον σεμινάριο μὲ τίτλο "Ἐν­σω­μα­τώ­νον­τας πρακτικές τῆς ἐπίγνωσης στὸ σχολεῖο γιὰ δασκάλους καὶ παιδιά". Εὐχαριστοῦμε τὶς δύο ἰδιαίτερα ἀξιόλογες εἰσηγήτριες κ. Ἠλέκτρα Μπάδα καὶ κ. Κατερίνα Νταλαμάγκα ποὺ μᾶς μετέφεραν στὸν κόσμο τῆς ἐπίγνωσης (mindfulness) παρουσιάζοντάς μας τὰ πολ­λα­πλὰ ὀφέλη ποὺ βιώνουν Δάσκαλος καὶ Μαθητής, ὁ καθένας μὲ τὸν δικό του τρόπο ὅταν υἱοθετοῦν καὶ ἀναπτύσσουν τὴν ἱκανότητα τῆς συγκέντρωσης, τῆς παύσης, τῆς διερεύνησης, τῆς ἐπίγνωσης. Μιὰ πολύτιμη ἐμπειρία ποὺ μᾶς ἔδωσε τὸ ὅραμα καὶ τὸ κίνητρο νὰ προχωρήσουμε τὴν ἀναζήτησή μας ἀκόμα πιὸ πολύ, στοχεύοντας πάντα στὴν ἐνδυνάμωση τῆς σχολικῆς μας κοινότητας καὶ τὴν ἐνίσχυση τῆς σωματικῆς καὶ ψυχικῆς ὑγείας τῶν μαθητῶν μας».

Σὲ περαιτέρω ἔρευνα τοῦ διαδικτύου διαπιστώσαμε ὅτι οἱ ἐν λόγω εἰσηγήτριες τοῦ «Ἐνσωματώνοντας πρακτικές τῆς ἐ­πί­γνω­σης στὸ σχολεῖο γιὰ δασκάλους καὶ παιδιὰ» ἀνήκουν στὸ δυναμικό του «Ἰνστιτούτου Ὑγείας Παιδιοῦ» (Ι.Υ.Π.)[2], ἕναν φορέα ὁ ὁποῖος ὑπάγεται καὶ ἐποπτεύεται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖο Ὑγείας, ἱδρύθηκε τὸ 1965 ... καὶ λειτουργεῖ ὡς Νομικὸ Πρόσωπο Ἰδιωτικοῦ Δικαίου, ποὺ ἀνήκει στὸν εὐρύτερο δημόσιο τομέα. Ἀκόμη, ὅτι ἡ λειτουργία καὶ τὸ βασικὸ ἔργο τοῦ Ι.Υ.Π. χρηματοδοτοῦνται ἀπὸ τὸν τακτικὸ προ­ϋ­πο­λο­γι­σμὸ τοῦ Ὑπουργείου Ὑγείας, ἐνῶ γιὰ συγκεκριμένα προγράμματα ἐξασφαλίζονται πρόσθετοι πόροι ἀπὸ τὴν Ε.Ε. καὶ ἄλλους ἐθνικοὺς ἢ διεθνεῖς ὀργανισμοὺς καθὼς καὶ ἀπὸ συνεργαζόμενους φορεῖς ἢ δωρεὲς κι ὅτι στεγάζεται στὸ Νοσοκομεῖο Παίδων «Ἡ Ἁγία Σοφία». Τέλος, μάθαμε ὅτι τὸ Ι.Υ.Π. παρέχει ἐ­ξει­δι­κευ­μέ­νο ἔργο πρόληψης καὶ δημόσιας ὑγείας καὶ ἀναπτύσσει ἐ­ρευ­νη­τι­κὴ καὶ ἐκπαιδευτικὴ δραστηριότητα στὸν τομέα τῆς ὑγείας τοῦ παιδιοῦ κι ὅτι οἱ συγκεκριμένες εἰσηγήτριες κ.κ. Ἠλέκτρα Μπάδα καὶ Κατερίνα Νταλαμάγκα φέρουν τοὺς τίτλους «πο­λι­τι­σμι­κὴ ἀν­θρω­πο­λό­γος» ἡ πρώτη καὶ «σύμβουλος ψυχικῆς ὑγείας - παιγνιοθεραπεύτρια» ἡ δεύτερη[3].

Ταυτόχρονα μὲ τὰ ἀνωτέρω ἐνημερωθήκαμε, στὰ πλαίσια τῆς «Πανελλήνιας Ἕνωσης Γονέων γιὰ τὴν Προστασία τοῦ Ἑλ­λη­νορ­θο­δό­ξου Πολιτισμοῦ τῆς Οἰκογενείας καὶ τοῦ Ἀτόμου» (Π.Ε.Γ.), ὅτι τὸ Ὑπουργεῖο Ὑγείας βρισκόταν ἀπὸ 13/04/2018 σὲ ἐπικοινωνία μὲ τὸ Ὑπουργεῖο Παιδείας μὲ στόχο τὴν προώθηση Προγράμματος μὲ τὸ ὄνομα «Ἡ Πυξίδα τοῦ Ἑαυτοῦ μου»[4].

Τὸ συγκεκριμένο Πρόγραμμα μὲ βάσει τὰ σχετικὰ ὑ­πη­ρε­σια­κὰ ἔγγραφα ἀποτελοῦσε «παρέμβαση» τοῦ «Ἰνστιτοῦτο Ὑγείας τοῦ Παιδιοῦ» (Ι.Υ.Π.), ἡ δὲ σχετικὴ περιγραφὴ τοῦ προγράμματος ἔχει ὡς κατωτέρω: «Σκοπὸς τῆς παρέμβασης εἶναι νὰ ἐκ­παι­δεύ­σει τὰ παιδιὰ σὲ δεξιότητες ζωῆς, ὥστε νὰ τὰ ἐνδυναμώσει καὶ νὰ τὰ ὑποστηρίξει στὴν καθημερινότητά τους. Εἶναι ἕνα ἐκπαιδευτικὸ πρόγραμμα κοινωνικῆς καὶ συ­ναι­σθη­μα­τι­κῆς ἀγωγῆς ποὺ ὑ­πο­στη­ρί­ζει τοὺς μαθητὲς/τριες διδάσκοντάς τους δεξιότητες ζωῆς μὲ δομημένο τρόπο, βάσει ἐρευνητικῶν δεδομένων καὶ καλῶν πρακτικῶν προαγωγῆς τῆς ὑγείας στὰ σχολεῖα. Ἡ ἐν λόγω παρέμβαση περιλαμβάνει τὸ ὑλικὸ α) ἐκπαιδευτικὸ ὁδηγὸ γιὰ ἐκ­παι­δευ­τι­κοὺς Δημοτικῶν Σχολείων καὶ β) Τετράδιο Μαθητή, τὰ ὁποῖα ἀ­ξι­ο­ποι­οῦν­ται στὸ πλαίσιο ἐπιμορφωτικῶν σεμιναρίων ποὺ ἀ­πευ­θύ­νον­ται μόνο σὲ ἐκπαιδευτικοὺς Πρωτοβάθμιας Ἐκπαίδευσης, ποὺ ὀρ­γα­νώ­νον­ται καὶ ὑλοποιοῦνται σὲ συνεργασία μὲ τὸ Ι.Υ.Π. Ἡ ὑλοποίηση τῆς παρέμβασης γίνεται στὶς τάξεις Γ΄, Δ΄, Ε΄, ΣΤ΄ Δημοτικοῦ, μόνο ἀπὸ ἐ­πι­μορ­φω­μέ­νους ἐκπαιδευτικούς, καθὼς καὶ ἀπὸ εἰδικὸ ἐπιστήμονα τοῦ Ι.Υ.Π. πού ἔχει καὶ τὸν ἐ­πι­στη­μο­νι­κὸ συντονισμὸ τῆς παρέμβασης, ἐντασσόμενη στὸ διδακτικὸ ἔργο στὸ πλαίσιο τῆς εὐέλικτης ζώνης γιὰ τὶς τάξεις Γ΄ καὶ Δ΄ καὶ στὸ πλαίσιο δι­α­θε­μα­τι­κῶν δραστηριοτήτων ἢ προγράμματος ἀγωγῆς ὑγείας γιὰ τὶς τάξεις Ε΄ καὶ ΣΤ.΄ Ἡ παρέμβαση ἔχει διάρκεια περίπου δύο μῆνες (ὀκτὼ ἑβδομάδων).

»Ἡ παρέμβαση ἔχει λάβει ἔγκριση γιὰ τὸ ἔτος 2017-2018 καὶ ἔγκριση ὑλοποίησης γιὰ τὸ σχολικὸ ἔτος 2018-2019. Υἱοθετεῖται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖο Ὑγείας, μέσω τοῦ σχετικοῦ αἰτήματος τοῦ Ι.Υ.Π., γιὰ πιλοτικὴ ἐφαρμογὴ αὐτῆς στὴν Περιφέρεια Ἀττικῆς γιὰ τὸ πρῶτο ἀπὸ τὰ δύο σχολικὰ ἔτη, ἤτοι γιὰ τὸ σχολικὸ ἔτος 2018-2019, μὲ προοπτικὴ ὑλοποίησης ἐπιμορφωτικῶν σεμιναρίων γιὰ ἐκπαιδευτικούς, καθὼς καὶ ἀξιολόγηση τῶν ἀ­πο­τε­λε­σμά­των τόσο σὲ ἐκπαιδευτικούς, ὅσο καὶ σὲ μαθητὲς/τριες προκειμένου νὰ ἐπεκταθεῖ σὲ ἐθνικὸ ἐπίπεδο γιὰ ἑπόμενα ἔτη».

Μετὰ τὴν μελέτη τοῦ σχετικοῦ ὑλικοῦ ἀπὸ τὸ ἐξειδικευμένο ἐπιστημονικό προσωπικό τῆς Π.Ε.Γ. κι ἀφοῦ διαπιστώθηκε ὅτι πολλὲς ἀπὸ τὶς προτεινόμενες δράσεις παρέπεμπαν σὲ νεοεποχίτικες δραστηριότητες, εἰδικὰ ἡ ἀναφορὰ στὸν διαλογισμὸ mindfulness τόσον στὸ κείμενο τοῦ Προγράμματος, ὅσον καὶ στὴν χρησιμοποιηθεῖσα βιβλιογραφία, ἡ Π.Ε.Γ. προέβη ὡς ὄ­φει­λε στὶς 14/9/2018 σὲ διαμαρτυρία πρὸς τὰ Ὑπουργεῖα Ὑγείας καὶ Παιδείας μὲ ἀντίστοιχες κοινοποιήσεις στὴν «Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν Αἱρέσεων» τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος κ.ἀ.

Ἡ ἀπάντηση ποὺ λάβαμε ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖο Παιδείας πρὸς τὴν Π.Ε.Γ. καὶ πρὸς τὴν Ἱερὰ Σύνοδο, ποὺ μὲ βάση τὰ δικά μας στοιχεῖα ἔσπευσε κι ἐκείνη σὲ σχετικὴ διαμαρτυρία, ἦταν ὅτι ὅσα κατηγγέλθησαν μὲ στοιχεῖα ἀπὸ τὴν διεθνῆ βιβλιογραφία καὶ πρακτικὴ δὲν ἴσχυαν! Τὸ Ὑπουργεῖο Παιδείας «ἐρώτησε» τὸ Ὑπουργεῖο Ὑγείας κι ἐκεῖνο μὲ τὴ σειρὰ τοῦ «ἐ­ρώ­τη­σε» τὸ «Ἰν­στι­τοῦ­το Ὑγείας τοῦ Παιδιοῦ» (Ι.Υ.Π.), δηλαδὴ τὴν ἐπιστημονικὴ ὑπεύθυνη τοῦ προγράμματος κ. Ἠλέκτρα Μπάδα[5] καὶ «ἀ­πε­φάν­θη­σαν» ὅτι δὲν ὑπῆρχε κανένα πρόβλημα. Ἡ Π.Ε.Γ. ἀν­τα­πάν­τη­σε μὲ τὸ ἀπὸ 14/1/2019 ἔγγραφό της ὑπογραμμίζοντας καὶ πάλι τὸ πρόβλημα μὲ ἀποδεικτικό ὑλικό, ὅμως μέχρις αὐτὴ τὴν στιγμὴ δὲν ὑπῆρξε ἀπάντηση. Ἀντ' αὐτοῦ, τὸ πρόγραμμα «Ἡ Πυξίδα τοῦ Ἑ­αυ­τοῦ μου» ὑπάρχει ἀ­ναρ­τη­μέ­νο στὶς ἀντίστοιχες ἱ­στο­σε­λί­δες τοῦ Ι.Υ.Π. καὶ περιλαμβάνεται μεταξύ τῶν ἐγκεκριμένων προγραμμάτων τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας.

Ἄ, ναί, κάτι ἄλλαξε... ὁ ὅρος: «mindfulness», ἀπὸ 4 φορὲς ποὺ ἐμ­φα­νι­ζό­ταν στὰ προγράμματα τοῦ «Ἡ Πυξίδα τοῦ Ἑαυτοῦ μου», πρίν τήν ἀντίδρασή μας, αὐτὴ τὴ στιγμὴ ὑπάρχει μόνο μία φορά! Ἴσως ἀφαιρέθηκε γιὰ νὰ μὴ γίνεται τὸ Πρόγραμμα κουραστικὸ κατά τὴν ἀ­νά­γνω­ση[6];

Ἀλλά, ἄς ἀναρωτηθοῦμε: Σὲ τί συνίσταται ἡ τεχνικὴ m­i­n­d­f­u­l­n­e­ss; Τὸ mindfulness εἶναι ἕνας τύπος διαλογισμοῦ στὸν ὁποῖο ὁ ἀ­σκού­με­νος ἑστιάζεται στὴν ἔντονη ἐπίγνωση τοῦ τί αἰσθάνεται τὴ στιγμὴ τῆς πρακτικῆς, χωρὶς νὰ ἑρμηνεύει ἢ νὰ κρίνει τὰ παρατηρούμενα. Ἡ πρακτικὴ mindfulness περιλαμβάνει μεθόδους ἀ­να­πνο­ῆς, καθοδηγούμενη φαντασία καὶ ἄλλα μὲ στόχο τὴν χαλάρωση τοῦ σώματος καὶ τοῦ νοῦ γιὰ νὰ βοηθηθεῖ ὡς λέγουν ἡ μείωση τοῦ στρές.

Καὶ γεννᾶται τὸ δεύτερο ἐρώτημα: Μπορεῖ ὁ διαλογισμὸς νὰ εἶναι ἐπικίνδυνος; Ἔχει ἀποδειχθεῖ ὅτι ὁ διαλογισμὸς μπορεῖ νὰ προκαλέσει ἐντυπωσιακὲς ἀρνητικὲς παρενέργειες, ἐ­πη­ρε­ά­ζον­τας τὰ συναισθήματα τῶν συμμετεχόντων, τὴν αἰσθητηριακὴ ἀντίληψη, τὴν κοινωνικὴ ἀλληλεπίδραση, τὴν αἴσθηση τοῦ ἑ­αυ­τοῦ καὶ πολλὰ ἄλλα. Ὁρισμένοι ἀπὸ τοὺς ὑποκείμενους μελέτης ἀνέφεραν ψευδαισθήσεις, πανικό, ἀπόλυτη ἀπώλεια κινήτρων καὶ ἐ­πα­νεμ­φά­νι­ση τραυματικῶν ἀναμνήσεων[7]. Ἄρα, μπορεῖ ὁ διαλογισμὸς νὰ ἐπιδεινώσει τὴν αἴσθηση τοῦ διαλογιζόμενου ἀνθρώπου; Ὄχι μόνο παρατηρεῖται αὔξηση τῆς δραστηριότητας τοῦ ἀσκουμένου ἀπὸ ὅ,τι στὸ παρελθόν, ἀλλὰ ὁρισμένες περιοχὲς τοῦ ἐγκεφάλου μποροῦν πραγματικὰ νὰ καταστοῦν «πυκνότερες», ὡς ἀποτέλεσμα μιᾶς παραπεταμένης πρακτικῆς δι­α­λο­γι­σμοῦ. Μιὰ κοινὴ ἐμπειρία τοῦ διαλογισμοῦ εἶναι ἡ «ἀ­πο­προ­σω­πο­ποί­η­ση», καὶ ἡ «ἀλλαγὴ στὴ συνειδησιακὴ κατάσταση». Μπο­ρεῖ νὰ ἀρχίσει νὰ αἰσθάνεται κα­νεὶς δι­α­φο­ρε­τι­κὰ ἀπὸ τὸν κανονικό του «συνήθη» ἑαυτό.

Ἄρα λοιπόν, μπορεῖ ὁ διαλογισμὸς νὰ προκαλέσει ἀκόμη καὶ ψύχωση; Ὄντως, ἡ ἐνασχόληση μπορεῖ νὰ προκαλέσει μανία, κατάθλιψη, ψευδαισθήσεις καὶ ψύχωση. Μελέτες στὶς Η.Π.Α. καὶ στὸ Ἡνωμένο Βασίλειο ἀναφέρουν πλῆθος σχετικῶν πε­ρι­στα­τι­κῶν. Κι ἀκόμη, τὸ 60% τῶν ἀνθρώπων ποὺ συμμετεῖχαν σὲ «ὁμάδες διαλογισμοῦ» (meditation retreats), σύμφωνα μὲ μελέτη στὶς Η.Π.Α. εἶχαν βιώσει τουλάχιστον μία ἀρνητικὴ παρενέργεια (πανικό, κατάθλιψη ἢ σύγχυση)[8].

Ὁλοκληρώνοντας τά ἀνωτέρω δηλώνουμε ὅτι δέν δεχόμαστε νά γίνουν τά παιδιά μας χειραγωγήσιμα ὄντα μιᾶς τάχα «μον­τέρ­νας κοινωνίας». Τό πῶς θά χρησιμοποιήσει κάποιος τόν ψυ­χι­κό του κόσμο καί τόν ἐγκέφαλό του εἶναι προσωπική του ὑ­πό­θε­ση.

 

[1] http://archive.is/2Ao6e

[2] http://ich-ddsp.gr/

[3] http://ich-ddsp.gr/i_omada_mas

[4] http://ich-ddsp.gr/draseis

[5] http://ich-ddsp.gr/sites/default/files/pixida.pdf (4η σελίδα).

[6] https://issuu.com/ich.ddsp/docs/pixida

[7] https://www.insider.com/why-meditation-can-be-bad-2018-3

[8] http://archive.is/VGxeO

(Κείμενο ἀπό τό ἔντυπο

«Ὀρθοδοξία καί αἵρεσις» τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μαντινείας καί Κυνουρίας, τεῦχ. 108, Ἰούλ. - Σεπτ 2019).

Ἡ σημερινή ἐκπαιδευτική πραγματικότητα

Μέ τίς διάφορες ἀπανωτές μεταρρυθμίσεις στά ἀναλυτικά προγράμματα τῆς σχολικῆς ἐκπαίδευσης δέν ἀποσυντονίστηκε μόνο ἡ ἐκπαιδευτική κοινότητα, ἀλλά νοθεύτηκε σέ μεγάλο βαθμό ὁ χαρακτήρας μιᾶς ἑνιαίας καί ἐθνικῆς παιδείας, θυσία στόν βωμό τῆς ἀλλοπρόσαλλης παγκοσμιοποίησης. Ἐπίσημη θρησκεία ἔγινε πλέον ὁ ἰσοπεδωτικός καταναλωτισμός μέ τεχνοκρατικό ἔνδυμα καί, κυρίως, ὁ διαπολιτισμικός καί διαθρησκειακός συγκρητισμός. Οἱ ἐκπαιδευτικοί ἀναγκάζονται νά σέρνονται πίσω ἀπό τό ἅρμα τοῦ ἑκάστοτε τυποποιημένου κρατικοῦ δόγματος. Πλέον ἡ κρίση μοντερνισμοῦ, ἀντιθεϊσμοῦ καί δῆθεν ἐλευθεροφροσύνης τούς δεσμεύει: θά βρεθοῦν ὀπισθοδρομικοί ἄν δέν συγκατατεθοῦν στή «λογική» τοῦ «πρωτοτύπου», δηλαδή ἑνός συγκεχυμένου κόσμου, χωρίς Χριστό καί Ἐκκλησία. Συμβούλευε τούς ὀπαδούς του ὁ διδάσκαλος μιᾶς νεοβουδιστικῆς ὀργάνωσης, πού ἐπισκέφτηκε προσφάτως τή χώρα μας: «Τούς ἐκπαιδευτικούς τῶν πρώτων τάξεων τραβῆξτε. Στίς μεγαλύτερες τάξεις τά παιδιά διαμορφώνουν τίς ἀπόψεις τους, μέ θρησκευτικά ἤ ὄχι, ἀλλά τά μικρά τά κατευθύνει ὁ δάσκαλός τους. Τότε νά τά ἁλιεύετε»! Ἔτσι ἰνδουϊστές καί βουδιστές γκουρού ἔρχονται σάν σωτῆρες νά διαφωτίσουν τόν ἄτακτο νεοελληνικό λαό!

Ἀκόμη καί Ὀρθόδοξη ἐνορία στό Λονδῖνο προσέλαβε δασκάλους τῆς γιόγκα. Τί κι ἄν ἄλλες Μητροπόλεις τήν καταδικάζουν ὡς μυστικιστική πρακτική τῆς Ἄπω Ἀνατολῆς; Ἡ συγκεκριμένη ἐνορία δέν διοργανώνει Κατηχητικά Σχολεῖα ἤ ἀθλητικές δραστηριότητες, ἀλλά προσφέρει «ἐναλλακτικές» στιγμές στούς ἐνορίτες της. Ἔτσι ἡ γιόγκα, βασική θρησκευτική τελετουργία τῆς ἰνδουιστικῆς θρησκείας ὅπου μέσῳ τῶν ἀσκήσεων καί τοῦ διαλογισμοῦ ὁ ἀσκούμενος (γιόγκι) «αὐτολυτρώνεται» ἀπό τίς συνέπειες τοῦ «κοσμικοῦ κάρμα» καί ἑνώνεται μέ τό ἀπρόσωπο θεῖο, ἔγινε δεκτή στή Δύση σάν ἕνα εἶδος «γυμναστικῆς»!

Προσφάτως ἡ κατάσταση ἐπιδεινώθηκε μέ μιά πρωτόφαντη ἐγκύκλιο τοῦ Ὑπουργείου Ὑγείας, πού προκάλεσε διάφορες ἀντιδράσεις. Ἀπό αὐτές δημοσιεύουμε αὐτούσιο ἕνα χαρακτηριστικό ὑπόμνημα διαμαρτυρίας, μέ τίτλο: «Ἔνσταση γονέων γιά ἐπικίνδυνες πρακτικές βουδιστικοῦ διαλογισμοῦ (mindfulness) στά δημοτικά σχολεῖα». (http://www.ppu.gr/index.php/thematologia/giogka/4715-akros-epikindyni-i-praktiki-mindfulness).

 

 

Τό κείμενο τῆς Ἔνστασης γιά τόν διαλογισμό

Περιῆλθε στήν ἀντίληψή μας τό μέ ἀριθ. πρωτ. Γ1γ/ Γ.Φ.3.3,13,18Ζ ΦΑΥ 4,6 (2018) / Γ.Π. 25152/13-4-2018 τοῦ Ὑπουργείου Ὑγείας (Υ.Υ.) μέ θέμα: «Ἐνημέρωση σχετικά μέ τήν ἔγκριση ἀπό τό ΥΠ.Π.Ε.Θ./Ι.Ε.Π. κατάθεσης αἰτημάτων ὀργάνωσης καί ὑλοποίησης παρεμβάσεων / δράσεων… 2018-2019» ΑΔΑ: 7 ΝΦ 4465 ΦΥΟ-ΜΩΛ.

Οἱ παρεμβάσεις / δράσεις μέ βάση τό παραπάνω ἔγγραφο πού ἔχουν ἤδη ἀναπτυχθεῖ ἀπό τό Υ.Υ. καθώς καί πολλές ἀπό τίς νέες παρεμβάσεις, πού θά κατατεθοῦν ἀπό τό Υ.Υ. γιά ἔγκριση γιά τό σχολικό ἔτος 2018-2019 ἔχουν πολύ ἐνδιαφέρον καί φαίνονται ἀξιόλογες.

Ὅμως ὁ θεματικός ἄξονας: «Προαγωγή Ψυχικῆς Ὑγείας παιδιοῦ καί ἐφήβου» καί πιό συγκεκριμένα ἡ 1η παρέμβαση μέ τίτλο «Ἡ πυξίδα τοῦ ἑαυτοῦ μου» - MINDFULNESS - πιλοτική ἐφαρμογή γιά παιδιά Γ΄, Δ΄, Ε΄ Δημοτικοῦ, μας βρίσκει κάθετα ἀντίθετους.

Καί αὐτό γιατί ἡ διεθνής βιβλιογραφία ἀναφέρει κινδύνους καί παρενέργειες, ἀκόμα καί ἀνεπανόρθωτες γιά τήν ψυχική, ἀλλά καί τήν σωματική ὑγεία προσώπων πού ἀσχολοῦνται μέ τήν πρακτική τοῦ mindfulness καθώς καί μέ ὅλες τίς πρακτικές διαλογισμοῦ.

Τό mindfulness σύμφωνα μέ τούς ὑποστηρικτές του εἶναι ἕνα εἶδος διαλογισμοῦ, πού ἔχει σκοπό νά βοηθήσει τόν ἄνθρωπο μέ πολλαπλούς τρόπους, ὥστε νά ἀνταποκριθεῖ καλύτερα στίς ἀνάγκες τῆς καθημερινότητας.

Ὑπάρχει ὅμως καί ἡ ἀντίθετη ἄποψη ἀπό πολλές ἐπιστημονικές ἐρευνητικές μελέτες πού ἔχουν δημοσιεύσει τά ἀρνητικά ἀποτελέσματα τοῦ mindfulness καθώς καί πολλές ἀνασκοπήσεις, ὅπως ἡ ἐπισκόπηση (overview) γιά τό mindfulness, ἀπό τήν Cochrane Library (μία ἀπό τίς πιό ἔγκυρες βάσεις μελετῶν ἀνασκόπησης), πού συμπεραίνουν ὅτι ὑπάρχει γενική ἔλλειψη στοιχείων σχετικά μέ τήν ἀποτελεσματικότητα τοῦ mindfulness [Rodriguez L. et al 2016 βλ. conclusions].

Σύμφωνα μέ τή μελέτη τοῦ Brown University «Varieties of Contemplative Experience study», πού δημοσιεύτηκε στό ἐπιστημονικό περιοδικό PLoS (Public Library of Science), τό mindfulness εἶναι μία ἀπό τίς πολλές βουδιστικές τεχνικές διαλογισμοῦ, πού διαφημίζονται καί προωθοῦνται στόν δυτικό κόσμο ὡς «Προαγωγή τῆς Ὑγείας». Ἐνῶ τό mindfulness ἀντλεῖ ὑλικό βασισμένο σέ βουδιστικά κείμενα καί διδασκαλίες, προβάλλεται ὡς τεχνική ψυχικῆς καί σωματικῆς ὑγείας. Οἱ διάφορες ἐφαρμογές τοῦ mindfulness ἀποτελοῦν σήμερα σημαντική συνεισφορά στή βιομηχανία διαλογισμοῦ δισεκατομμυρίων δολαρίων. Δυστυχῶς ὅμως ἀποσιωποῦνται οἱ πάρα πολλές παρενέργειές του, πού πολλές φορές εἶναι πολύ σοβαρές καί μή ἀναστρέψιμες [Jared R. et al., 2017, βλ. I­n­t­r­o­d­u­c­t­i­on].

Αὐτές οἱ δύσκολες ἤ δυσάρεστες καταστάσεις περιγράφονται ἀκόμα καί ἀπό τίς ἴδιες τίς βουδιστικές βιβλιογραφικές πηγές [Jared R. et al., 2017, βλ. Introduction] πού ὅμως τίς δέχονται «ὡς τμῆμα τοῦ δρόμου πρός τόν φωτισμό» [Jolyon Jenkins ΒΒC 2016]. Ὅμως ὅπως ἀναφέρει τό BBC, «αὐτό πού εἶναι περίεργο, γιά ὅσους δέν εἶναι ὀπαδοί θρησκειῶν οἱ ὁποῖες σχετίζονται μέ διαλογισμό, εἶναι ὁ τρόπος μέ τόν ὁποῖο μιά πνευματική διαλογιστική πρακτική ἔχει μετατραπεῖ σχεδόν σέ ἰατρική θεραπεία, ἤ ἀκόμα μέρος ἑνός τρόπου ζωῆς» [Jolyon Jenkins ΒΒC 2016].

Ἀναφέρουμε ἐνδεικτικά καί πολύ περιληπτικά τίς σημαντικότερες παρενέργειες τοῦ mindfulness, ἀπό δημοσιευμένες ἐπιστημονικές ἐρευνητικές μελέτες.

Στόν γνωστικό τομέα

Ἔχουν ἀναφερθεῖ ἀδυναμία συγκέντρωσης, προβλήματα μέ τή μνήμη, ἀποσύνδεση ἀπό τό περιβάλλον, παράνοια, παραισθήσεις, ψευδαισθήσεις καί ἀποδιοργανωμένος λόγος [Jared R. et al., 2017, βλ. Description of phenomenology domains, Cognitive], [Utpal D, 2016].

Στόν αἰσθητηριακό καί ἀντιληπτικό τομέα

Καταγράφηκαν ἀλλαγές καί στίς πέντε αἰσθήσεις. Σχετικά μέ τήν ὅραση, συχνή ἦταν ἡ ὑπερευαισθησία στό φῶς, ψευδαισθήσεις μέ τή μορφή ὀπτικῶν φώτων καί σέ μερικές περιπτώσεις ἀναφέρθηκε ἡ παύση κάθε ὀπτικῆς ἀντίληψης. Ἄλλες ἀντιληπτικές στρεβλώσεις περιελάμβαναν στρέβλωση τοῦ χρόνου, τοῦ χώρου καί τῆς πραγματικότητας [Jared R. et al., 2017, βλ. Description of phenomenology domains, Perceptual].

Στόν συναισθηματικό τομέα

Ἔχει ἀναφερθεῖ κυρίως αὐξημένη συναισθηματικότητα, ὅπως φόβος, ἄγχος (πού σέ ὅσους πάσχουν ἀπό Μετατραυματική Διαταραχή Στρές (PTSD) γίνεται ἰδιαίτερα ἐπικίνδυνο), πανικός, αὐξημένη συναισθηματική ἀστάθεια καί εὐαισθησία, διέγερση ἤ εὐερεθιστότητα, οἱ ὁποῖες θά μποροῦσαν νά ἐνταθοῦν σέ θυμό καί ἐπιθετικότητα, ἀλλά καί μειωμένη συναισθηματικότητα ὅπως συναισθηματική ἰσοπέδωση, μερικές φορές ἀκόμη καί πλήρης ἀπουσία συναισθημάτων.

Τά θετικά συναισθήματα μετά ἀπό διαλογισμό mindfulness, ὅπως εὐδαιμονία καί εὐφορία, μερικές φορές ἀκολουθήθηκαν ἀπό ἐπακόλουθη κατάθλιψη, πού σέ ὁρισμένες περιπτώσεις ἔγινε τόσο σοβαρή ὥστε νά ὁδηγήσουν σέ αὐτοκτονικό ἰδεασμό, ἤ ἀντίθετα κλιμακώθηκαν σέ συνθῆκες ἀποσταθεροποίησης, πού ἔμοιαζαν μέ μανία καί ψύχωση, καί συχνά ἀπαιτοῦσαν νοσηλεία.

Στούς ἀσκούμενους μέ ἱστορικό ψυχολογικῶν τραυμάτων ἦταν συνηθισμένη ἡ ἐπανεμφάνιση τῶν τραυματικῶν ἀναμνήσεων καί ἐμπειριῶν [Jared R. et al., 2017, βλ. Description of phenomenology domains, Affective], [Utpal D, 2016].

Στόν σωματικό τομέα

Καταγράφηκαν κυρίως: ἀϋπνία καί ἐφιάλτες καθώς καί μείωση τῆς ὄρεξης καί πρόσληψης τροφῆς. Συχνές ἦταν οἱ ἀναφορές πίεσης καί ἔντασης στό σῶμα ἤ ἔντονου πόνου, πού ξεκινοῦσε ἤ γινόταν πιό ὀξύς κατά τή διάρκεια τῆς πρακτικῆς καθώς καί αἴσθημα θερμότητας καί κρύου εἴτε σέ ὅλο τό σῶμα εἴτε τοπικά. Ἐπίσης ἀναφέρθηκε αὐξημένος κίνδυνος ἐπιληπτικῶν κρίσεων [Jared R. et al., 2017, βλ. Description of phenomenology domains, somatic], [Utpal D, 2016].

Στόν βουλητικό τομέα (πού ἀναφέρεται στήν δύναμη τῆς θελήσεως)

Καταγράφηκαν ἔλλειψη ἐπιθυμίας γιά δραστηριότητες (ἀνηδονία) καί ἐπιδίωξη στόχων (ἀβουλησία). Πολλές φορές οἱ ἀσκοῦντες τό mindfulness χρησιμοποιοῦν τήν τεχνική αὐτή γιά νά ἀποφύγουν ἀπαιτητικές καί δύσκολες ἐργασιακές προκλήσεις [Jared R. et al., 2017, βλ. Description of phenomenology domains, conative], [Utpal D, 2016].

Ὡς πρός τήν ἀλλαγή στήν αἴσθηση τοῦ ἑαυτοῦ:

Ὁρισμένοι ἀσκούμενοι ἀνέφεραν τήν αἴσθηση ὅτι ὁ ἑαυτός τους συγχωνεύθηκε μέ τόν κόσμο, ἐνῶ ἄλλοι ἀντίστροφα ἀνέφεραν ὅτι ὁ κόσμος εἶχε συγχωνευθεῖ μέ τήν αἴσθηση τοῦ ἑαυτοῦ τους. Ἀναφέρθηκαν ἀκόμα πιό ἀκραῖες καταστάσεις, πού οἱ ἀσκούμενοι αἰσθάνονταν ὅτι δέν ὑπῆρχαν καθόλου ἤ ὅτι θά ἐξαφανίζονταν ἤ θά ἦταν ἀόρατοι γιά τούς ἄλλους. Ἀναφορές ἀποπροσωποιήσης (αἴσθημα ἀπομόνωσης ἀπό τίς ψυχικές καί σωματικές διεργασίες) καθώς καί ψύχωση (ἀπώλεια ἐπαφῆς μέ τήν πραγματικότητα) ἀναφέρονται καί σέ ἄλλες δημοσιεύσεις [Jared R. et al., 2017, βλ. Description of phenomenology domains, Sense of self].

Στόν κοινωνικό τομέα

Ἀναφέρθηκαν δυσκολίες στήν ἐργασία καί τήν οἰκογένεια μετά τήν πρακτική τοῦ διαλογισμοῦ mindfulness, πού λογίζονται ὡς κοινωνική ἀναπηρία [Jared R. et al., 2017, βλ. Description of phenomenology domains, Social].

Ἀπό δύο δημοσιεύσεις [Jared R. et al., 2017, βλ. Duration, severity and associated impairment], [Dawn Foster 2016, David Shapiro, καθηγητή τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Καλιφόρνιας, Irvine, τό 1992], ἡ συντριπτική πλειοψηφία τῶν ἀσκουμένων στό mindfulness ἀνέφερε ἀρνητικές ἐμπειρίες, πού ἔβλαψαν τήν καθημερινή τους ζωή ἤ εἶχαν ἀντίκτυπο στή ζωή τους, μέ ἕνα ποσοστό νά ἀναφέρει βαριές ἀνεπιθύμητες ἐνέργειες, μέχρι καί αὐτοκτονία.

Ὅπως ἐπισημαίνουν οἱ ψυχολόγοι Miguel Farias καί Catherine Wilkolm σχετικά μέ τό mindfulness:

«Ὁ βουδιστικός διαλογισμός σχεδιάστηκε γιά νά μήν μᾶς κάνει πιό εὐτυχισμένους, ἀλλά γιά νά ἀλλάξουμε ριζικά τήν αἴσθηση τοῦ ἑαυτοῦ μας καί τήν ἀντίληψη τοῦ κόσμου. Μέ δεδομένο αὐτό, ἴσως δέν προκαλεῖ ἔκπληξη τό γεγονός ὅτι μερικοί θά ἔχουν ἀρνητικές ἐπιπτώσεις. Καί ἄλλοι εἰδικοί ἔχουν καταλήξει σέ παρόμοια συμπεράσματα» [Utpal D, 2016].

Ἡ Βρετανική εἰδησεογραφική ἐφημερίδα «The Guardian» πού ἀσχολήθηκε ἐκτεταμένα μέ τό θέμα προτείνει ἀντί τοῦ mindfulness «ἐναλλακτικές μεθόδους χαλάρωσης, πού μποροῦν νά βοηθήσουν, ὅπως ἀνάγνωση βιβλίων, εὕρεση περισσότερου χρόνου μέ τούς φίλους σας καί ἁπλά, νά μάθετε νά κάνετε διαλείμματα ἀπό τόν φρενήρη ρυθμό τῆς ζωῆς σας» [Dawn Foster 2016].

Λαμβάνοντας ὑπόψη τά παραπάνω, οἱ γονεῖς ζητᾶμε ΝΑ ΑΠΟΣΥΡΘΕΙ ΑΜΕΣΑ ἡ 1η παρέμβαση «Ἡ πυξίδα τοῦ ἑαυτοῦ μου» – MINDFULNESS, τοῦ θεματικοῦ ἄξονα: «Προαγωγή Ψυχικῆς Ὑγείας παιδιοῦ καί ἐφήβου» καί ὅποια ἄλλη παρέμβαση σχετίζεται μέ διαλογισμό, διαλογισμό mindfulness ἤ ὁποιαδήποτε ἄλλη βουδιστικῆς προέλευσης τεχνική.

Ἀρνούμαστε νά γίνουν τά παιδιά μᾶς πειραματόζωα βουδιστικῶν τεχνικῶν, ἐπειδή αὐτές προωθοῦνται καί χρηματοδοτοῦνται.

Δέν δεχόμαστε νά γίνουν τά παιδιά μας χειραγωγήσιμα ὄντα μιᾶς τάχα «μοντέρνας κοινωνίας». Τό πῶς θά χρησιμοποιήσει κάποιος τόν ψυχικό του κόσμο καί τόν ἐγκέφαλό του εἶναι προσωπική του ὑπόθεση.

Οἱ τεχνικές αὐτές, τεχνικές πλύσεως ἐγκεφάλου στήν οὐσία, εἶναι τελείως ἔξω ἀπό τήν ἑλληνική παράδοση, φιλοσοφία, κουλτούρα καί θρησκεία. Τό σχολεῖο ἔχει πολλά νά διδάξει ἀπό τήν πλούσια ἑλληνική μας παράδοση, πού δέν ἔχει τίποτα νά ζηλέψει ἀπό τίς ἀνατολικῆς προέλευσης φιλοσοφίες καί θρησκεῖες. Δέν ἔχει κανένα δικαίωμα τό σχολεῖο νά στρέψει τά παιδιά μας στήν βουδιστική φιλοσοφία καί θρησκεία ἐρήμην μας καί μάλιστα ὅταν ὑπάρχουν τόσες διεθνεῖς ἀρνητικές ἀναφορές.

Ἐπιφυλασσόμαστε παντός νομίμου δικαιώματός μας.

Ἡ Ἱερά Σύνοδος γιά τή γιόγκα

Τό 2015 καθιερώθηκε ἀπό τόν ΟΗΕ ἡ 21η Ἰουνίου ὡς «Παγκόσμιας Ἡμέρα Γιόγκα». Μέ ἀφορμή τό γεγονός, ἡ Ἱ. Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ἐξέδωσε τό ἀκόλουθο Δελτίο Τύπου (16/6/2015), ἐνημερώνοντας σχετικά τό Ὀρθόδοξο πλήρωμα (Orthodoxia Info, 16/6/2015):

«Στό πλαίσιο τοῦ σεβασμοῦ τῆς θρησκευτικῆς ἐλευθερίας, ἡ ὁποία στήν Ἑλλάδα εἶναι συνταγματικῶς κατοχυρωμένη καί σεβαστή, ἀλλά καί τῆς ποιμαντικῆς της εὐθύνης γιά τήν ἀποφυγή δημιουργίας κλίματος θρησκευτικοῦ συγκρητισμοῦ, μέ ἀφορμή τήν πρόσφατη καθιέρωση ἀπό τόν ΟΗΕ τῆς 21ης Ἰουνίου ὡς "Παγκόσμιας Ἡμέρας Γιόγκα", ἡ Ἱερά Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ὑπενθυμίζει στό χριστεπώνυμο Πλήρωμα ὅτι: ἡ "Γιόγκα" ἀποτελεῖ θεμελιῶδες κεφάλαιο τῆς θρησκείας τοῦ Ἰνδουϊσμοῦ, ἔχει ποικιλομορφία σχολῶν, κλάδων, ἐφαρμογῶν καί τάσεων καί ΔΕΝ ΑΠΟΤΕΛΕΙ "εἶδος γυμναστικῆς".

Ὡς ἐκ τούτου ἡ "Γιόγκα" τυγχάνει ἀπολύτως ἀσυμβίβαστη μέ τήν Ὀρθόδοξη Χριστιανική Πίστη μας καί δέν ἔχει καμία θέση στή ζωή τῶν Χριστιανῶν.

Ἐκ τοῦ Γραφείου Τύπου».

Μιλώντας στήν ἐφημερίδα «Καθημερινή» (17/6/2015) ὁ Ἀναπληρωτής Καθηγητής τῆς Θεολογικῆς Ἀθηνῶν κ. Κωνσταντῖνος Κορναράκης, ἐξήγησε ὅτι «ὁ ὅρος “συγκρητισμός” ἀναφέρεται στήν ἀλλοίωση τῆς καθαρότητας μιᾶς πίστης ὅταν αὐτή ἔλθει σέ ἐπαφή μέ ξένα πρός τήν ταυτότητά της στοιχεῖα. “Ὑπάρχουν διάφορες διδασκαλίες καί θρησκευτικά συστήματα, πού ἀντέχουν στό μπόλιασμα ἰδεῶν. Κάτι πού δέν συμβαίνει στή χριστιανική ἀντίληψη καί πίστη”, ἀνέφερε ὁ κ. Κορναράκης. […] Γιά κάποιους εἶναι γυμναστική, γιά κάποιους ἄλλους ἡ γιόγκα εἶναι φιλοσοφικό σύστημα πού πρεσβεύει τήν ἕνωση τῆς ψυχῆς μέ τόν Θεό μέσω τοῦ διαλογισμοῦ. “Ἕνας χριστιανός πού μπαίνει στή διαδικασία τῆς γιόγκα, χωρίς νά τό καταλαβαίνει ἐξοικειώνεται μέ ἕνα διαφορετικό τρόπο θεώρησης τοῦ ἀνθρώπου καί τοῦ θείου ἀπό αὐτόν πού προτείνει ὁ χριστιανισμός”, προσθέτει ὁ κ. Κορναράκης».

Τά ἀπότοκα τῆς ἡμιμάθειας καί ἡ στάση μας

Ὡστόσο, τό κοινόβιο
Σατυανάντασραμ στήν Παιανία πανηγύρισε τήν «ἐπέτειο», μέ τήν παρουσία ἐκδοτῶν, συγγραφέων, δασκάλων, ἠθοποιῶν καί καλλιτεχνῶν πάσης φύσεως. Στό κοινόβιο αὐτό συχνά διάσημοι «ἐπισκέπτες» ἐμφανίζονται μέ τά πολυτελή αὐτοκίνητά τους καί ἀποσύρονται σέ κοινότητες (retreats), πού κάνουν ἐντατικά μαθήματα διαλογισμοῦ.

Σέ τέτοιους κύκλους «διαλογιζομένων» καί «ἐξελιγμένων» στίς τεχνικές διαλογισμοῦ δέν χωροῦν ἀντιρήσεις. Αὐτοί ξέρουν τά πάντα, ὅπως κανείς ἄλλος, πλήν τοῦ πάνσοφου διδασκάλου - γκουρού τους, φυσικά! Κατ’ αὐτούς, ὁ Ἁγιασμός τῆς Ἐκκλησίας εἶναι δυναποιημένο νερό λόγω τῆς ψαλμωδίας, ἡ σκέψη κάνει θαύματα ἀφοῦ ὅλοι στή φύση εἴμαστε ἕνα ἀπό τήν ἴδια οὐσία προερχόμενοι, ἡ Ὁμοιοπαθητική θαυματουργεῖ καθώς τά μόρια τοῦ νεροῦ ἔχουν μνήμη ἐνῶ τά φάρμακα τῆς κλασικῆς ἰατρικῆς προέρχονται ἀπό κομπογιαννίτες, ἡ ὑγιεινή ζωή συμβαδίζει μέ τό φιλελεύθερο σέξ, οἱ γκουρού σάν παντογνῶστες μαντεύουν καί ἑρμηνεύουν τά ὄνειρα τῶν πιστῶν τους, ὁ Ἰνδός «δάσκαλος» πού ἔρχεται στήν Ἀθήνα θά ἀγγίξει καί θά «εὐλογήσει» τό φυλαχτό πού φοροῦν στόν τράχηλο, ὁ τίμιος Σταυρός εἶναι ἀποβλητέο σύμβολο, καί τέλος ἡ Ἐκκλησία πού προειδοποιεῖ γιά τόν Γκουρουϊσμό διέπεται ἀπό σκοταδισμό!

Ἀκόμη καί νύξεις γιά «ἡσυχασμό» καί πνευματική ἐνέργεια (κάτι σάν μαγνητικό πεδίο) ψιθυρίζουν οἱ ὀπαδοί τοῦ διαλογισμοῦ, μπερδεύοντας ἀκόμη καί ἡμιμαθεῖς ἐκπαιδευτικούς θεολόγους. Ποιά σχέση, ὅμως, ἔχει ἡ νοερά προσευχή στόν Ἐσταυρωμένο καί Ἀναστάντα Κύριο μέ τά «ὄμ» μιᾶς συμπαντικῆς θεότητας τοῦ τίποτε καί τοῦ πουθενά; Ὁ Χριστός καί ὁ διάβολος δέν συγχρωτίζονται, δέν χωροῦν μαζί στή ζωή μας, δέν συνδυάζονται.

Αὐτοκτονίες, παραισθήσεις, ἀντικοινωνική συμπεριφορά, διαζύγια καί οἰκογενειακές ἐντάσεις, παραπληροφόρηση, ἀντιχριστιανική προπαγάνδα, ἐκμετάλλευση εὐάλωτων προσώπων… ἰδού τό ἐκρηκτικό συνοθύλευμα τοῦ νεογκουρουϊσμοῦ καί τοῦ συγκρητισμοῦ στήν παραδοσιακῶς Ὀρθόδοξη χριστιανική καί ἑλληνική κοινωνία μας, πού κατά τά ἄλλα κινδυνεύει ἀπό τή «μισαλλοδοξία» καί τόν «σκοταδισμό» τῶν ρασοφόρων!

Ὅμως, ποιά εἶναι ἡ δέουσα στάση σέ τέτοια φαινόμενα; Τό πρῶτο βῆμα ἀντίδρασης καί ὑπεύθυνης ποιμαντικῆς εἶναι ἕνα: ἡ ἐνημέρωση τῶν ἀδελφῶν μας. Κληρικοί καί λαϊκοί, μέ τήν εὐλογία τῶν Ἱερῶν Μητροπόλεων, μιλῆστε, ἐνημερῶστε, «δότε λόγον παντί τῷ αἰτοῦντι». Ὅσο γιά τούς προπαγανδιστές τοῦ διαλογισμοῦ: ἀποκαλύψτε τήν πλάνη τους, μέ σώφρονα καί ὑπεύθυνο τρόπο φανερῶστε τήν ὑποκρισία τους, μιλῆστε μέ τήν παρρησία τοῦ Χριστιανοῦ. Ἡ Ἐκκλησία βίαια μέσα οὔτε ἀποδέχεται, οὔτε διαθέτει. Ὅπλο της ἐναντίον τῶν φαινομένων τῆς πλάνης καί τῶν μεθοδειῶν τοῦ διαβόλου εἶναι ὁ λόγος, ἀλλά καί ἡ προσευχή καί ἡ θεία Χάρη, πού πηγάζει ἀπό τά ἱερά Μυστήρια καί ἀπό τήν ἐν Χριστῷ ζωή.

 

τοῦ Ἰωάννου Μηλιώνη, ἐκπαιδευτικοῦ, μέλους τῆς Π.Ε.Γ.

Σὲ προηγούμενο ἄρθρο μας εἴχαμε ἀσχοληθεῖ μὲ τὸν διαλογισμό, τὴν καταστροφικὴ αὐτὴ πρακτικὴ αὐτοΰπνωσης, ποὺ κυριαρχεῖ σὲ πολλὰ ἀπὸ τὰ ἀνατολικὰ θρησκεύματα -ἀρχαῖα καὶ σύγχρονα- καὶ ποὺ ἀποτελεῖ σήμερα βασικὴ πρακτική τῆς Νέας Ἐποχῆς τοῦ Ὑδροχόου (New Age). Εἴχαμε μάλιστα ἀ­να­φερ­θεῖ σὲ ἕνα εἶδος «νεώτερης σύλληψης διαλογισμοῦ», τὸν διεθνῶς γνωστὸ ὡς «Ὑπερβατικὸ Διαλογισμὸ» (T­r­a­n­s­c­e­n­d­e­n­t­al Meditation) τοῦ Ἰνδοῦ Γκουροὺ Μαχαρίσι Μάχες Γιόγκι (Maharishi Mahesh Yogi).

Ὁ Μαχαρίσι γεννήθηκε τὸ 1918 καὶ ἀποφοίτησε ὡς πτυ­χι­οῦ­χος Φυσικὸς ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιο τοῦ Ἀλαχαμπὰντ τῶν Ἰν­δι­ῶν (University of Allahabad). Ἀπὸ τὸν «Γκουροὺ Ντὲβ» (Guru Dev)[1], τὸν δάσκαλό του στὸν γκουρουϊσμό, παρέλαβε τὴ διδασκαλία τοῦ «Ὑπερβατικοῦ Διαλογισμοῦ». Ὁ Μαχαρίσι ἀ­σκή­θη­κε στὴ γιόγκα γιὰ δεκατρία χρόνια μέχρι τὸ θάνατο τοῦ γκου­ροῦ του τὸ 1953. Στὴ συνέχεια, ταξίδεψε στὸ Λονδίνο, τὸ 1959, γιὰ νὰ στήσει αὐτό, ποὺ ἔμελλε νὰ ἀναπτυχθεῖ ἐκεῖ ὡς τὸ παράρτημα τῆς «Διεθνοῦς Ἑταιρείας Διαλογισμοῦ» (I­n­t­e­r­n­a­t­i­o­n­al Meditation Society), μὲ ἀποστολὴ τὴ διάδοση τῶν δι­δα­σκα­λι­ῶν τοῦ «Ὑπερβατικοῦ Διαλογισμοῦ» (Υ.Δ.).

Πέραν τοῦ «Υ.Δ.», ὁ Μαχαρίσι εἶναι γνωστὸς γιὰ τὴν ἐμπλοκή του μὲ τοὺς Μπίτλς (Beatles), τὴν ἀποτυχημένη ἀπόπειρά του νὰ ἀποπλανήσει τὴν ἠθοποιὸ Μία Φάροου (Mia Farrow) καὶ τὶς προσπάθειές του νὰ διδάξει τὴν «αἰώρηση», μιὰ πρακτικὴ «παραδοσιακῆς μαγείας» στὸ μακαρίτη μάγο Ντὰγκ Χένινγκ (Doug Henning)[2], μεταξύ ἄλλων[3].

Τὸν Μάρτιο τοῦ 1968 ὁ «Magic Alex», ὁ φίλος καὶ συνεργάτης τῶν Μπίτλς, Ἕλληνας, Γιάννης Ἀλέξης Μάρδας (Yannis Alexis Mardas), συνόδευσε τοὺς Μπίτλς στὴν Ἰνδία γιὰ νὰ ἐν­τρυ­φή­σουν στὸν διαλογισμὸ τοῦ Μαχαρίσι. Ὁ Μάρδας πολὺ γρήγορα ἀντιλήφθηκε τὰ πραγματικὰ κίνητρα τοῦ γκου­ροῦ κι ὅτι ὁ Τζὸν Λένον εἶχε δεθεῖ πολὺ μὲ τὸν Ἰνδό. Ὅταν ὁ Μάρδας ἐνημέρωσε τοὺς Λένον καὶ Τζὸρτζ Χάρισον ὅτι ὁ «πνευματικὸς κα­θο­δη­γη­τὴς» τους «τὴν ἔπεσε» στὴ Μία Φάροου, ποὺ ἦταν μαζί τους, προσθέτοντας ὅτι ἤδη ὁ Μαχαρίσι «εἶχε σχέσεις μὲ νεαρὴ Ἀμερικανίδα φοιτήτρια», τὸ ταξίδι τελείωσε καὶ τὰ «σκαθάρια» ἐπέστρεψαν στὴν Ἀγγλία[4]. Τὸ κακὸ ὅμως εἶχε ἤδη γίνει· ὁ Μαχαρίσι εἶχε καταξιωθεῖ διεθνῶς ὑπὸ τὴν «λάμψη» τῶν Μπίτλς, στὸ νεανικό, κι ὄχι μόνο, κοινό.

Ὅμως, ἄς ἀντιπαρέλθουμε τὴν μικρὴ αὐτή σταχυολόγηση τῶν προ­σω­πι­κῶν σκανδάλων τοῦ γκουροῦ -ποὺ ὅμως κι αὐτὰ καταδεικνύουν τὸ ἐπίπεδο καὶ τὸ ἦθος τῶν πονηρῶν αὐτῶν ἀσιατῶν, ποὺ μὲ τὴν δῆθεν μυστηριακὴ καὶ φολκλορική τους παρουσία ἔχουν ἐξαπατήσει καὶ καταστρέψει ἑκατομμύρια ψυχὲς- κι ἄς ἐξετάσουμε ἐπὶ τροχάδην τί εἶναι αὐτὸς ὁ δῆθεν περίφημος «Ὑπερβατικὸς Διαλογισμὸς» (Υ.Δ.) τὸν ὁποῖο μάλιστα οἱ «ἐν­δι­α­φε­ρό­με­νοι» διαφημίζουν ὡς «ἐπιστημονικὴ μέθοδο»;

Ἄς ἀρχίσουμε λοιπὸν ἀπὸ τὸν τίτλο «Υ.Δ.» ὑπογραμμίζοντας ὅτι πρόκειται γιὰ ἕνα εἶδος συνήθους διαλογισμοῦ, ἀπὸ τὰ χιλιάδες διαφορετικὰ εἴδη, ποὺ ἔχουν σήμερα «ἀναπτύξει» οἱ ἀνατολίτες καὶ νεοεποχίτες «διδάσκαλοι». Ὁ Υ.Δ. δὲν διαφέρει σὲ τίποτε ἀπὸ ἄλλους διαλογισμοὺς παρὰ στὸ ὄνομα «Ὑ­περ­βα­τι­κὸς», ποὺ φρόντισαν γιὰ λόγους μάρκετινγκ νὰ τὸ προβάλλουν δεόντως, ἐνῶ τὸ «ὑπερβατικὸ» ποὺ ἔχει ἐντοπίζεται σα­φῶς στὸ «σκοτεινὸ φάσμα».

Εἶναι λοιπὸν ὁ «Ὑπερβατικὸς Διαλογισμὸς» (Υ.Δ.) πράγματι ἐπι­στή­μη; Πρωτίστως πρέπει νὰ ποῦμε ὅτι σὲ καταλόγους σε­κτῶν (παραθρησκευτικῶν ὁμάδων) πού ἔχουν συνταχθεῖ ἀπὸ Κρα­τι­κοὺς φορεῖς τοῦ ἐξωτερικοῦ[5], ἡ κίνηση τοῦ Υ.Δ. τοῦ Μαχαρίσι χαρακτηρίζεται ὡς σέκτα. Ἡ Ὁμοσπονδιακὴ Γερμανικὴ Κυβέρνηση κατατάσσει τὴν κίνηση αὐτὴ στὶς «θρησκεῖες Νεότητος»[6], ἐνῶ στὶς Η.Π.Α. δικαστικὴ ἀπόφαση τοῦ 1977 θεώρησε ὅτι ὁ Υ.Δ. ἔχει χαρακτηριστικὰ θρησκείας καὶ ἀπαγόρευσε τὴ διδασκαλία του στὰ σχολεῖα. Παρά ταῦτα ἡ ὀργάνωση τοῦ Μαχαρίσι ἐπιβάλλει τὴν ἄσκηση τοῦ διαλογισμοῦ, μάλιστα δύο φορὲς τὴν ἡμέρα.

Ὁ διαλογισμὸς γενικὰ δὲν εἶναι μιὰ ἁπλὴ ἐπιστημονικὴ μέθοδος τῆς «πρακτικῆς ψυχολογίας», ὅπως οἱ πιστοὶ ὑποστηρίζουν, πού βοηθάει δῆθεν τὸν ἀσκούμενο «νὰ καταπολεμήσει δρα­στικὰ τόσο τὸ στρὲς ὅσο καὶ τὸ ἄγχος», ἀλλὰ μία «γκουρουϊστικὴ μέθοδος» ποὺ ἔχει σὰν στόχο τὴν «αὐτοπραγμάτωση»[7].

Ὁ διαλογισμὸς ἀσκεῖται γενικῶς μὲ τὴν χρήση «μάντρα»[8], πού δίδονται στὰ πλαίσια μύησης. «Ἄλλωστε αὐτὴ τὴν μέθοδο τὴν πῆρε ὁ Μαχαρίσι ἀπὸ τὸν Γκουροὺ Ντέβ, ὁ ὁποῖος θεωρήθηκε σ' ὁλόκληρη τὴν Ἰνδία ὡς τὸ μοναδικὸ ζωντανὸ παράδειγμα ὕψιστου ἐπιπέδου τῆς ἐσωτερικῆς τελειότητας πού ἐκφράζεται στὶς Βέδες[9]. Αὐτὸς πάλι τὴν πῆρε ἀπὸ τὸν φιλόσοφο Σάνκαρα πού μὲ τὴ σειρὰ του πῆρε τὴ γραμμὴ ἀπὸ τὴν Βεδικὴ Παράδοση». Οἱ ἴδιοι διδάσκουν ὅτι ἡ ἄσκηση στὸν Υ.Δ. ὁδηγεῖ στὶς «ἀνώτερες καταστάσεις συνείδησης». Τὸ ἴδιο συμβαίνει καὶ μέ τὸν Υ.Δ.-Σίν­τι, ἕνα πιό περίτεχνο εἶδος, ποὺ σημαίνει τελειότητα στὰ σανσκριτικά. Ὅ­ποι­ος ἀσκεῖται σ' αὐτόν, ἰσχυρίζονται, «εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναπτύξει τέτοιες δυνάμεις, ὅπως εἶναι ἡ διαίσθηση, ἡ τηλεπάθεια, ἡ διόραση, ἡ γνώση τοῦ μέλλοντος, ἡ ἰσχὺς πάνω στὸ σῶμα καὶ στὴ φύση, τὸ περπάτημα πάνω στὸ νερὸ καὶ ὁ μετεωρισμὸς»[10]. Κάπως ἔτσι, ὑ­πο­στη­ρί­ζουν, κατόρθωσε ὁ Χριστὸς κι ὁ Ἀπόστολος Πέτρος νὰ «περπατήσουν στὸ νερό», ἀλλὰ καὶ ἄλλοι πέτυχαν ἀνάλογες ἱκανότητες ὅπως ὁ Πυθαγόρας, ὁ Πλάτων, ὁ Βούδας κ.λπ. Ἔτσι λοιπόν, κατὰ τὸν Μαχαρίσι, «αὐτὰ πού στὶς ἡμέρες τῆς ἄγνοιας εἶχαν ὀ­νο­μα­σθεῖ ὑπερφυσικὲς δυνάμεις, δὲν εἶναι κάτι τὸ ὑπερφυσικό. Ὅλα εἶναι μέσα στὸ πεδίο τῆς ἀνθρώπινης ἱκανότητας»[11].

Μετὰ τὰ ὀλίγα ἀναφερόμενα ἀνωτέρω πιστεύει κανεὶς ὅτι θὰ μποροῦσαν στὴ χώρα μας νὰ ὑπάρξουν ἄνθρωποι ποὺ θὰ προσπαθοῦσαν νὰ ἐπιβάλουν τὸν Υ.Δ. σὰν θεραπευτικὴ μέθοδο καὶ νὰ τὸν εἰσάγουν στὰ Νοσοκομεῖα τῆς χώρας, στὰ Δημοτικὰ Ἰατρεῖα καὶ στὶς Πανεπιστημιακὲς Σχολές; Θὰ ἤμασταν ἄραγε ἀφελεῖς ἂν πιστεύαμε πώς ὑπάρχει κάποια τέτοια πιθανότητα; Κι ὅμως ναί, ὑπάρχει.

Ἄρθρο, μὲ ἡμερομηνία 09/09/2013, στὸν ἠλεκτρονικὸ τύπο ποὺ ἀπέσπασε τὴν προσοχή μας, ἀναφέρει: «Στὴ… Βουλὴ πα­νε­πι­στη­μια­κὴ ἔρευνα γιὰ τὴν ὑπέρταση. Χρηματοδοτεῖται ἀπὸ τὸ Ε.Σ.Π.Α.». Καὶ συνεχίζει: «Τὴ διεθνῆ ἐπιστημονικὴ βιβλιογραφία ἐπικαλεῖται τὸ Ἐθνικὸ καὶ Καποδιστριακὸ Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν, σὲ πολυσέλιδο ἔγγραφο ποὺ διαβιβάστηκε στὴ Βουλή, γιὰ τὴν προώθηση ἐρευνητικοῦ προγράμματος ποὺ ἀποβλέπει στὴ ρύθμιση τῆς ὑπέρτασης μὲ τὴ μέθοδο τοῦ ὑπερβατικοῦ διαλογισμοῦ καὶ χρηματοδοτεῖται ἀπὸ τὸ Ε.Σ.Π.Α.

»Τὸ ἔγγραφο διαβιβάστηκε ἀπὸ τὸν πρύτανη Θεοδόσιο Πελεγρίνη καὶ περιλαμβάνει τὴν ἀπάντηση τοῦ ἐπιστημονικοῦ ὑπεύθυνου τοῦ προγράμματος, καθηγητὴ Γεώργιου Χρούσου.

»Σχετικὴ ἀναφορὰ εἶχε κατατεθεῖ πρὸς τὸ ὑπουργεῖο Παιδείας ἀπὸ τὸν ἀνεξάρτητο βουλευτὴ Νίκο Νικολόπουλο καὶ ἀ­φο­ροῦ­σε στὴν πρόσληψη, ἀπὸ τὸ Ἐθνικὸ Καποδιστριακὸ Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν, πτυχιούχου ὑπερβατικοῦ διαλογισμοῦ στὸ πλαίσιο προγράμματος γιὰ τὴν ἀντιμετώπιση τῆς ὑπέρτασης μὲ μεθόδους μὴ φαρμακευτικές. Ὁ βουλευτὴς ζητοῦσε διευκρινίσεις γιὰ συγκεκριμένο πρόγραμμα τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν πού, ὅπως ἀνέφερε, χρηματοδοτεῖται ἀπὸ τὸ Ε.Σ.Π.Α. μὲ τὸ ποσὸ τῶν 636.265 εὐρώ...»[12].

Καὶ διερωτᾶται κανείς, τί ἀπέγινε μὲ τὸ πρόγραμμα αὐτὸ ποὺ ἐπιχειροῦσε νὰ εἰσάγει τὸν Υ.Δ. τοῦ Μαχαρίσι Μάχες Γιόγκι σὰν θεραπευτικὴ μέθοδο στὰ Νοσοκομεῖα τῆς χώρας, στὰ Δημοτικὰ Ἰατρεῖα κ.ἀ.; Ἐφαρμόστηκε μὲ ἐπιτυχία;

Πάντως ἡ ἱστοσελίδα τοῦ Ἐθνικοῦ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν[13] συνεχίζει μέχρι σήμερα «νὰ βγάζει μάτι» καθὼς καλοῦνται ἀνυποψίαστοι νέοι φοιτητές, καὶ ὄχι μόνο, νὰ ἐγγραφοῦν στὸ «Μεταπτυχιακὸ Πρόγραμμα Σπουδῶν» μὲ «Ἱ­δρυ­τὲς τοῦ ΠΜΣ καὶ Καθηγητὲς τοῦ ΠΜΣ ἕως σήμερα», τοὺς κ.κ. Γέωργιο Π. Χροῦσο καὶ Χριστίνα Δαρβίρη, ποὺ συνεχίζουν νὰ «ἐκπαιδεύουν» ἀνθρώπους στὸ πρόγραμμά τους: «Ἡ Ἐ­πι­στή­μη τοῦ Στρὲς & ἡ Προαγωγὴ τῆς Ὑγείας», δηλαδὴ στὸν «Ὑ­περ­βα­τι­κὸ Διαλογισμὸ» τοῦ Ἰνδοῦ Γκουρού, Μαχαρίσι Μάχες Γιόγκι.

Ὀλοκληρώνοντας τὸν σχολιασμὸ θὰ θέλαμε νὰ ὑ­πο­γραμ­μί­σου­με ὅτι ὅσα γράφονται ἐδῶ, δέν στοχεύουν στήν προσβολή ἤ στήν ἀπομείωση τῆς τιμῆς καί τῆς ὑπολήψεως τῶν προσώπων, πού ἀσκοῦν τίς πρακτικές αὐτές ὡς ἐπαγγελματίες ἤ ὡς δεχόμενοι τίς ὑπηρεσίες, τά ὁποῖα πρόσωπα, ὡς εἰκόνες Θεοῦ, σεβόμεθα δεόντως.

 

[1] Σουάμι Μπραχμανάντ Σαρασουάτι (Swami Brahmanand Saraswati), 1868-1953.

[2] Douglas James Henning (1947–2000), Καναδός Μάγος.

[3] Geoffrey D. Falk, Stripping the Gurus, σ. 3 http://archive.is/0NxqX

[4] https://www.protothema.gr/life-style/article/646109/to-teleutaio-adio-ston-alexi-marda/

[5] Ἔκθεση Γαλλικῆς Ἐθνοσυνέλευσης (31/1/2001).

[6] Ἐφημ. Moncher Merkuz 27.9.78.

[7] Περιοδικό «Διάλογος», τ. 30, 2002, σσ. 3-5.

[8] Λέξεις ποὺ ἀναφέρονται σὲ ἰνδουϊστικὲς θεότητες.

[9] Παναγιώτη Ἀσημάκη «Υ.Δ., Ἡ Ψυχοφυσιολογία τῆς συνείδησης», σ. 71.

[10] Στὸ ἴδιο, σ. 73.

[11] Στὸ ἴδιο, σ. 76.

[12] http://archive.is/CllPV

[13] http://www.stressmaster.med.uoa.gr/

τοῦ Ἰωάννου Μηλιώνη, ἐκπαιδευτικοῦ, μέλους τῆς Π.Ε.Γ.

Ἕνα ἀπὸ τὰ ἐξέχοντα πρόσωπα τοῦ συνδρόμου τῆς Νέας Ἐποχῆς τοῦ Ὑδροχόου εἶναι ἀναμφισβήτητα ὁ Ντίπακ Τσόπρα (Deepak Chopra). Ὁ Τσόπρα χαρακτηρίζεται ὡς ὁ νέος γκουρού τῶν Η.Π.Α., «διάσημος συγγραφέας[1] καί παράλληλα ἕνας ἀπὸ τοὺς πιὸ ἐ­πι­τυ­χη­μέ­νους πωλητὲς τοῦ ἑαυτοῦ του! Λέγεται ὅτι ἀποτελεῖ ἕναν ἀπὸ τοὺς ἐλάχιστους ἀνθρώπους ποὺ διδάσκουν ἀ­πο­τε­λε­σμα­τι­κὰ τὴν κατάκτηση τῆς ἐπιτυχίας! Ἀποτελεσματικά, γιατί ἀνάμεσα στοὺς πιστοὺς μαθητὲς του συγκαταλέγονται διάσημες προσωπικότητες τοῦ Χόλιγουντ, ὅπως ἡ Μαντόνα καὶ ἡ Ντέμι Μούρ!»[2].

Κατ' ἄλλους, «ὁ Ντίπακ Τσόπρα εἶναι ... κορυφαῖος δάσκαλος τῆς ἀνατολικῆς φιλοσοφίας στὸ δυτικὸ κόσμο. Τὰ βιβλία του σημειώνουν τεράστια ἐπιτυχία ἐδῶ καὶ δεκαετίες καὶ ἔχουν συμ­πε­ρι­λη­φθεῖ σὲ ὅλες τὶς λίστες εὐπώλητων (best sellers) στὶς Ἡ­νω­μέ­νες Πολιτεῖες, σημειώνοντας πωλήσεις ἑκατομμυρίων ἀν­τι­τύ­πων. Στὴ σχετικὴ λίστα τῶν New York Times ἔχουν ἐμφανιστεῖ, μεταξὺ ἄλλων, τὰ βιβλία του "Βούδας" (Buddha) καὶ "Ἰησοῦς" (J­e­sus)»[3].

Ὁ Ντίπακ Τσόπρα εἶναι Ἰνδός, γιὰ τὴν ἀκρίβεια Ἰν­δο­α­με­ρι­κα­νός. Εἶναι γιατρὸς (παθολόγος καὶ ἐνδοκρινολόγος) ἀλλὰ ἡ κύρια ἀσχολία του δὲν εἶναι ἡ ἐπιστήμη τὴν ὁποία σπούδασε ἀλλὰ ἡ μεταφυσική τῆς Νέας Ἐποχῆς, γύρω ἀπὸ τὴν ὁποία περιστρέφονται οἱ διαλέξεις ποὺ δίνει -γιὰ τὶς ὁποῖες χρεώνει $25,000 ἀνὰ διάλεξη[4]- καὶ τὰ πολλὰ βιβλία ποὺ ἔχει συγγράψει.

Βέβαια, ὑπάρχει καὶ ἡ ἀντίθετη ἄποψη γύρω ἀπὸ τὸ πρόσωπό καὶ τὸ «ἔργο» του, καθὼς ὁ ἴδιος διατυπώνει ἐξωφρενικὲς ἀ­πό­ψεις, ὅπως π.χ. ὅτι «Ἡ "κβαντικὴ θεραπεία" γιατρεύει τὸ "Σῶ­μα καί τόν Νοὺ" ἀπὸ ἕνα κβαντικὸ ἐπίπεδο. Δηλαδή, ἀπὸ ἕνα ἐ­πί­πε­δο ποὺ δὲν ἀντιλαμβανόμαστε μὲ τὶς αἰσθήσεις μας. Τὰ σώματά μας τελικὰ εἶναι πεδία πληροφόρησης, νοημοσύνης καὶ ἐ­νέρ­γειας», λέει. « Ἡ "κβαντικὴ θεραπεία" συνεπάγεται μιὰ ἀλλαγὴ στὶς ἐ­νερ­γεια­κὲς πληροφορίες, ἔτσι ὥστε νὰ ἐπιφέρει μιὰ διόρθωση σὲ μιὰ ἰδέα ποὺ ἔχει ἀποβεῖ λάθος. Ἔτσι, ἡ "κβαντικὴ θεραπεία" γιατρεύει μία λειτουργία συνείδησης, τοῦ νοῦ, γιὰ νὰ ἐπιφέρει ἀλλαγὲς σὲ μία ἄλλη λειτουργία συνείδησης, στὸ σῶμα»[5].

Δὲν χρειάζεται νὰ εἶναι κανεὶς ἐπιστήμων γιὰ νὰ ἀντιληφθεῖ ὅτι οἱ παραπάνω μωρολογίες ἀποτελοῦν ἀποκρυφιστικὲς καὶ νεοεποχίτικες συλλήψεις καὶ δὲν ἔχουν σχέση μὲ τὴν ἐπιστήμη.

Ὁ Δρ Τσόπρα ἔχει συντελέσει περισσότερα ἀπὸ ὁποιονδήποτε ἄλλον στὴ διαφήμιση τῆς Ἀγιουρβέδα (Ayurveda) τῆς ἰνδικῆς «ἰατρικῆς», τοῦ Μαχαρίσι Μαχὲς Γιόγκι (Maharishi Mahesh Y­o­gi) στὴν Ἀμερική, συμπεριλαμβανομένων καὶ ὁρισμένων «ἐ­νερ­γεια­κῶν» πλανῶν τῆς Νέας Ἐποχῆς, ὅπου ψευδῶς καὶ θρασύτατα ἐπιχειρεῖται νὰ συνδεθεῖ ἡ κβαντικὴ φυσικὴ μὲ τὴ συνειδητότητας. Σύμφωνα μὲ τὸν Τσόπρα, «Εἴμαστε, ὁ κάθε ἄν­θρω­πος, ἕνα ἀτομικὸ πεδίο ἐνέργειας καὶ πληροφοριῶν μὲ κυ­βερ­νη­τι­κοὺς (cybernetic) κύκλους ἀνατροφοδότησης, ποὺ ἀλ­λη­λε­πι­δροῦ­με μέσα σὲ ἕνα συμπαντικὸ (nonlocal) πεδίο ἐνέργειας καὶ πληροφόρησης». Ὁ Τσόπρα ἰσχυρίζεται ὅτι μπο­ροῦ­με νὰ χρησιμοποιήσουμε τὴν «κβαντικὴ θεραπεία» γιὰ νὰ ξεπεράσουμε τὰ γηρατειά. Πιστεύει ἀκόμη ὅτι ὁ νοῦς θεραπεύει μὲ τὴν ἐ­ναρ­μό­νι­ση ἢ τὴν ἐξισορρόπηση τοῦ «κβαντικοῦ μη­χα­νι­κοῦ σώματος» (quantum mechanical body), καί χρησιμοποιεῖ αὐτὸν τὸν ὄρο ἀντὶ τοῦ «πράνα» (prana) ἢ τοῦ «Τσὶ» (chi). Ὁ Τσόπρα κηρύττει ὅτι «ἁπλῶς ἐντοπίζοντας τὴν ἐπίγνωσή σας σὲ μιὰ πηγὴ πόνου, μπορεῖτε νὰ ἀρχίσετε νὰ θεραπεύετε, γιατί τὸ σῶμα στέλνει φυσιολογικὰ θεραπευτική ἐνέργεια ὅποτε προσελκύεται ἡ προσοχὴ». Ἤ, ὅπως τὸ θέτει ἐπίσης, «Ἂν ἔχετε θετικές σκέψεις, τότε ἔχετε χαρούμενα μόρια (happy m­o­l­e­c­u­l­es)».

Αὐτὸς ὁ «κβαντικός μυστικισμός» δὲν ἔχει καμία βάση στὴ φυσικὴ ἢ στὴ βιολογία καὶ ἀντιπροσωπεύει ἕνα ἅλμα τῆς μεταφυσικῆς φαντασίας[6].

Παρὰ τοὺς ἰσχυρισμοὺς τοῦ Ντίπακ Τσόπρα καὶ ἄλλων ὅτι τὸ μυαλὸ μπορεῖ νὰ ἐλέγξει ἀσθένειες ὅπως ὁ καρκίνος, τὰ στοι­χεῖ­α ἀπὸ ἐπιστημονικὲς μελέτες δηλώνουν διαφορετικὰ[7]. Ἀπὸ τὴν ἄλλη πλευρὰ βέβαια, ὑπάρχουν ἐπιστημονικὲς ἀποδείξεις ὅτι οἱ αἰσιόδοξοι ζοῦν περισσότερο ἀπὸ τοὺς ἀπαισιόδοξους, ἂν καὶ δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη κβαντικῆς φυσικῆς γιὰ νὰ ἐξηγηθεῖ τὸ γιατί.

Ἡ ἰδέα ὅτι ὁ μυστικισμὸς τῆς ἀρχαίας Ἰνδίας εἶναι ἁπλὰ κβαν­τι­κὴ φυσικὴ σὲ μεταφυσικὴ ἐπένδυση φαίνεται νὰ προέρχεται ἀπὸ τὸν Φτίτζοφ Τσάπρα (Fritjof Capra), τὸ 1974, στὸ βιβλίο του «Τὸ Ταὸ τῆς Φυσικῆς: Ἐξερεύνηση τῶν ἀναλογιῶν μεταξύ τῆς σύγχρονης φυσικῆς καὶ τοῦ ἀνατολικοῦ μυστικισμοῦ» (The Tao of Physics: Exploration of Parallels Between Modern Physics and Eastern Mysticism). Τὰ δύο πρῶτα μέρη τοῦ βιβλίου ἀποτελοῦν ἐξαιρετικὴ ἔκθεση τῶν ἀρχαίων θρησκειῶν τὸ ἕνα καὶ τῆς σύγχρονης φυ­σι­κῆς τὸ ἄλλο. Τὸ τρίτο μέρος, στὸ ὁποῖο προσπαθεῖ ὁ Τσάπρα νὰ συνδέσει τὰ δύο πρῶτα ἀποτελεῖ ἀβυσσαλέα ἀ­πο­τυ­χί­α καὶ πα­τα­γῶ­δες ναυάγιο τῆς ἁπλῆς λογικῆς σκέψης. Παρ' ὅλα αὐτά, αὐτὸ τὸ τρίτο μέρος ἔχει ἐπηρεάσει τοὺς νεοεποχίτες καὶ ἔχει δώσει τροφὴ στὸν ἰσχυρισμὸ ὅτι «ἡ κβαντικὴ φυσικὴ ἀ­πο­δει­κνύ­ει τὴν πραγματικότητα τῶν πάντων ἀπὸ τὸ chi καὶ τὴν prana ὡς τὸ ESP[8]». Οἱ ἐπιστήμονες μπορεῖ νὰ ἀρνοῦνται ὅτι ὑπάρχει τέτοια σύνδεση, ὅμως τὰ best sellers τῶν Ντίπακ Τσόπρα καὶ Γκάρυ Ζούκαβ (Gary Zukav)[9], ἐπισκιάζουν δυστυχῶς τὰ ἐπιστημονικὰ συγγράμματα τῶν φυσικῶν ὅσον ἀφορᾶ ὁ εὐρὺ κοινό.

Οἱ ἀνωτέρω θέσεις φυσικὸ ἦταν νὰ ἐπηρεάσουν κάποια ἀ­στή­ρι­κτα -ἀπὸ πνευματικῆς ἄποψης- μυαλὰ καὶ στὴ χώρα μας. Τὸ τραγικὸ εἶναι ὅτι μεταξύ τῶν ἀνθρώπων ποὺ ἐπηρεάστηκαν συγκαταλέγονται καὶ ἐπιστήμονες καὶ δὴ καὶ ἀστροφυσικοί.

Χαρακτηριστικὸ παράδειγμα, ὁ κ. Μηνᾶς Καφᾶτος, κορυφαῖος ἀστροφυσικός, καθηγητὴς ἕδρας Ὑπολογιστικῆς Φυσικῆς Fletcher Jones καὶ διευθυντὴς τοῦ Κέντρου Μοντελοποίησης Γήινων Συστημάτων καὶ Παρατηρήσεων τοῦ Πανεπιστημίου C­h­a­p­m­an.

Πολλοὶ καὶ βαρύγδουποι τίτλοι, ποὺ κανεὶς δὲν ἀρνεῖται ὅτι ἔ­χουν πιθανῶς ἀντίκρισμα. Ὅμως ὁ στόχος μας δὲν εἶναι νὰ μεί­νου­με σ' αὐτούς, ἀλλὰ νὰ ἐξετάσουμε τὴν ὑπαρξιακὴ τοποθέτηση -γιὰ νὰ μὴν ἀναφερθοῦμε σὲ θρησκευτικὴ τοποθέτηση- τοῦ ἐν λόγω ἐπιστήμονα.

Ὁ Μηνᾶς Καφᾶτος εἶναι Ἑλληνοαμερικανὸς ἀστροφυσικὸς καὶ συγγραφέας. Τὰ βιβλία του περιλαμβάνουν τά: «Τὸ μὴ το­πι­κὸ Σύμπαν» (The Nonlocal Universe) καὶ «Τὸ ἐνσυνείδητο Σύμπαν» (The Conscious Universe). Ὁ Μηνᾶς Καφᾶτος ἔχει γράψει καὶ μιλήσει πολὺ γιὰ τὴν προαγωγὴ τοῦ διαλόγου μεταξύ τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς θρησκείας, ὅμως μιᾶς «θρησκείας» ὅπως αὐτὸς τὴν κατανοεῖ· μιᾶς θρησκείας ποὺ προσπαθεῖ, νὰ «παν­τρέ­ψει» ἀσύμβατα πράγματα, τὴν πνευματικότητα μὲ τὴν τεχνολογία· καὶ βέβαια ποιὰ ἄλλη «πνευματικότητα» (spirituality) ἀπὸ αὐτὴν τῆς Νέας Ἐποχῆς τοῦ Ὑδροχόου (New Age), πού στη­ρί­ζε­ται στὴν ἀνυπόστατη πίστη ὅτι ὅλα εἶναι ἐνέργεια πρὸς τὴν ὁποία ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ δῆθεν νὰ συντονιστεῖ γιὰ νὰ γίνει ὁ Ὑπεράνθρωπος, νὰ ἀποκτήσει δῆθεν τὴν «ἀληθινὴ αὐ­το­γνω­σί­α», ὅτι δηλαδή εἶναι «κατὰ φύση θεός»;

Ὁ Μηνᾶς Καφᾶτος εἶχε τὴν ἀτυχία νὰ συγγράψει τὸ τελευταῖο του βιβλίο, «Εἶσαι τὸ Σύμπαν», σὲ συνεργασία μὲ τὸν Ντίπακ Τσόπρα, πρᾶγμα ποὺ φροντίζει ἐπιμελῶς νὰ προβάλλει στὰ ἑλληνικὰ ΜΜΕ μὲ κάθε τρόπο. Ὁ ὑπότιτλος τοῦ βιβλίου εἶναι «Ἀνακάλυψε τὸν συμπαντικό σου ἑαυτὸ καὶ γιατί εἶναι ση­μαν­τι­κὸ νὰ τὸ κάνεις». Πρόκειται γιὰ μία ἀκόμη ἀτυχῆ προσπάθεια νὰ συνδεθεῖ ἡ θεωρία τῆς κβαντικῆς μηχανικῆς μὲ τὴν συνείδηση τοῦ ἀνθρώπου.

Ὁ Μηνᾶς Καφᾶτος εἶναι ἕνας ἀξιόλογος καὶ «ἐπιτυχημένος» ἐπιστήμονας ποὺ ὅμως μπερδεμένος στὴν ἐπιστημοσύνη του ἄφησε νὰ τοῦ διαφύγει τὸ αὐτονόητο ὅτι: «Τὶ ὠφελήσει ἄν­θρω­πον ἐὰν κερδήση τὸν κόσμον ὅλον καὶ ζημιωθῆ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ; ἤ τὶ δώσει ὁ ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ;» (Μαρκ. η' 34-37). Κι ακόμη ὅτι, τὴν «ἐνέργεια» ποὺ ψάχνει νὰ βρεῖ, τήν ἐνέργεια πού γεμίζει τὸ σύμπαν, ἐμεῖς τὴν ἔχουμε ἐδῶ καὶ 2000 χρόνια. Εἶναι ἡ ἐνέργεια Ἐκείνου ποὺ εἶναι «πανταχοῦ παρὼν καὶ τὰ πάντα πληρῶν», πού είναι «ὁ θησαυρὸς τῶν ἀγαθῶν καὶ ζωῆς χορηγός...»· ναί, ὁ δικός μας θησαυρός.

 

[1] Οἱ ὑπογραμμίσεις, δικές μας.

[2] https://www.tovima.gr/2008/11/24/culture/ntipak-tsopra/

[3] http://www.livanis.gr/ViewAuthors.aspx?ValueId=600811

[4] http://skepdic.com/chopra.html

[5] Στο ἴδιο,

[6] Βλ. Victor Stenger, Quantum Quackery, Volume 21, No. 1, Ἰαν.-Φεβρ. 1997.

[7] http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/7052318.stm

[8] Extrasensory perception. Ἐξωαισθητηριακὴ ἀντίληψη. Ὀνομάζεται ἐπίσης ἕκτη αἴ­σθη­ση. Περιλαμβάνει λήψη πληροφοριῶν ποὺ δὲν ἀποκτήθηκαν μέσω τῶν φυσικῶν αἰ­σθή­σε­ων.

[9] Βλ. Γκάρυ Ζούκαβ, Οἱ χορευτὲς δάσκαλοι τοῦ Γοῦ Λί. Μιὰ ἐπισκόπηση τῆς νέας φυ­σι­κῆς (1976) (The Dancing Wu Li Masters).